ABD'nin İran'a Yönelik Baskısı İşe Yaramadı: Proje Özgürlük Sonlandırıldı

ABD'nin İran'a Yönelik Askeri Operasyonu Çöktü

Başkan Donald Trump'ın İran'a karşı başlattığı ve kısa sürede sonlandırılan 'Proje Özgürlük' girişimi, ABD'nin bölgedeki stratejik başarısızlıklarından biri olarak kayıtlara geçti. ABD, İran ile yaşanan gerilimler nedeniyle Basra Körfezi'nde sıkışan gemilerin kurtarılması amacıyla harekete geçmişti.

Proje Özgürlük: Başarısızlıkla Sonuçlanan Operasyon

Pazar gecesi Trump tarafından duyurulan operasyon, ABD Deniz Kuvvetleri'nin İran limanlarını abluka altına alarak gemilerin serbest bırakılmasını hedefliyordu. Ancak operasyonun başlamasından sadece iki gün sonra, Trump operasyonun 'dondurulduğunu' açıkladı ve İran'a yönelik abluka politikasının devam edeceğini duyurdu.

Ertesi sabah Trump, attığı tweet'te ablukanın kaldırılmasının İran'ın anlaşmaya uymasına bağlı olduğunu belirtti ve anlaşma sağlanamazsa 'daha yoğun bir saldırı' tehdidinde bulundu. ABD yetkilileri ise Çarşamba sabahı Axios'a yaptıkları açıklamada, yeni barış görüşmeleri için bir çerçeve anlaşmaya hazır olduklarını duyurdu.

İran'ın Talepleri ve ABD'nin Geri Adımı

Görüşme önerisinde İran, Basra Boğazı'nın kademeli olarak yeniden açılmasını ve ABD'nin abluka politikasını kaldırmasını talep etti. Buna karşılık İran'ın nükleer programını kısıtlayacak bir anlaşma yapılacaktı. ABD'nin İran'ın füzelerini etkisiz hale getirme hedefi ise masada yer almadı. Bu talepler, İran'ın geçtiğimiz hafta öne sürdüğü koşullarla aynıydı ve Trump tarafından 'Proje Özgürlük' öncesinde reddedilmişti.

Gerilimin Tırmandığı Günler

Operasyonun başlamasından bu yana ABD Deniz Kuvvetleri, birkaç İran hücumbotunu batırdı ve bir gemiyi Boğaz'dan geçirdi. İran ise Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki bir petrol terminaline saldırı düzenledi ve bir kargo gemisine füze fırlattı. Bu gelişmeler, uluslararası ticaretin güvenliğine gölge düşürdü. Salı günü Boğaz'dan hiç gemi geçmezken, birçok gemi rotasını değiştirerek uzaklaştı.

İran Meclis Başkanı ve Başmüzakerecisi Mohammad Bagher Ghalibaf: "ABD ve müttefikleri, ateşkesi ihlal ederek abluka uygulamakla, gemi ve enerji taşımacılığının güvenliğini tehlikeye attı."

Proje Özgürlük'ün sona ermesinin ardından İran Deniz Kuvvetleri, 'yeni protokoller' altında Boğaz'dan 'güvenli ve istikrarlı geçiş' imkanı sunabileceğini açıkladı. İran ayrıca gemi sahiplerinin ödemesi gereken fidye miktarını belirlemek için yeni bir devlet websitesi kurdu.

Trump'ın Stratejik Hataları ve İran'ın Tepkisi

ABD Başkanı Trump, savaşın başından bu yana İran liderlerini baskı altında tutabilecek 'tek sihirli yol' arayışında olduğunu sık sık dile getirdi. İran liderleri ise köşeye sıkıştıkça karşılık verme yolunu seçti. Sonuç olarak ABD, ya artan maliyetlerle karşılaşacak ya da İran'a taviz verecekti. Nisan başındaki ilk görüşmelerin sonuç vermemesi üzerine Trump, İran limanlarına yönelik abluka emri verdi. Bu hamle, sadece İran'ın ihracat gelirlerini kesmeyi değil, aynı zamanda ABD'nin uluslararası arenadaki itibarını da zedeledi.

Gelecekteki Senaryolar

Uzmanlar, ABD'nin İran'a yönelik abluka politikasını sürdürmesinin uzun vadede İran'ın nükleer programını durdurmak yerine, bölgesel gerilimi artıracağını öngörüyor. İran'ın taleplerine yaklaşan ABD, şimdi de İran'ın nükleer programını kısıtlayacak yeni bir anlaşma için müzakere masasına oturmak zorunda kalabilir.