Trumps bluf naar Iran mislukt: militaire operatie snel afgebroken

De Amerikaanse militaire operatie Project Freedom, bedoeld om schepen uit de Perzische Golf te begeleiden, is al na twee dagen afgelast. President Donald Trump kondigde zondagavond aan dat de VS schepen zouden escorteren uit de Golf, die al een maand geblokkeerd is door de gespannen relatie tussen de VS en Iran na de sluiting van de Straat van Hormuz.

Dinsdagavond maakte Trump echter bekend dat Project Freedom 'op pauze' stond en dat de VS de blokkade van Iraanse havens zou handhaven. De volgende ochtend twitterde hij dat de blokkade zou worden opgeheven als Iran akkoord ging met reeds overeengekomen voorwaarden – een forse aanname – en dreigde met zwaardere bombardementen als de deal mislukte.

Volgens Amerikaanse bronnen tegenover Axios zijn de VS bereid om een kader voor nieuwe vredesonderhandelingen te accepteren. Iran zou de Straat van Hormuz geleidelijk heropenen, terwijl de VS de blokkade opheft. Beide partijen krijgen 30 dagen om een gedetailleerd akkoord te sluiten, waarbij Iran haar nucleaire programma beperkt in ruil voor het opheffen van Amerikaanse economische sancties. Het ontwapenen van Iraanse raketten, een belangrijk oorlogsdoel van de regering-Trump, lijkt echter niet meer aan de orde.

Deze voorwaarden kwamen overeen met een Iraans voorstel van vorige week, dat Trump juist had afgewezen voordat hij Project Freedom aankondigde. Sindsdien is er veel gebeurd: de Amerikaanse marine escorteerde een schip door de Straat van Hormuz en vernietigde verschillende Iraanse speedboten die schepen lastigvielen. Iran bombardeerde een olie-exportterminal in de Verenigde Arabische Emiraten en vuurde een kruisraket af op een vrachtschip, waarbij meerdere Filipijnse bemanningsleden gewond raakten.

De scheepvaartsector vertrouwde de Amerikaanse garanties niet. Op dinsdag voeren er geen schepen door de Straat van Hormuz, en tientallen schepen voeren juist verder weg van de gevaarlijke zone.

"De veiligheid van de scheepvaart en energie-transport is in gevaar gebracht door de Verenigde Staten en haar bondgenoten door het schenden van het staakt-het-vuren en het opleggen van een blokkade."

Na de afgelasting van de operatie kondigde de Iraanse marine aan dat er onder nieuwe protocollen veilig en stabiel scheepvaartverkeer mogelijk zou zijn. Daarnaast werd er een nieuwe Iraanse overheidswebsite gelanceerd waar scheepseigenaren losgeld konden betalen.

Trump, die eerder had gezegd dat de oorlog slechts een paar dagen zou duren, toonde zich ongeduldig. Vanaf het begin van de spanningen tot aan het huidige staakt-het-vuren heeft hij herhaaldelijk geprobeerd een snelle oplossing af te dwingen. In plaats van toe te geven, reageerde Iran met escalatie. De VS staan nu voor de keuze: óf escaleren met toenemende kosten, óf concessies doen aan Iran – iets wat Trump eerder had uitgesloten.

Na de eerste ronde vredesonderhandelingen in april, die niet het gewenste resultaat opleverden, beval Trump de Amerikaanse marine om alle schepen uit Iraanse havens terug te sturen. Het doel was niet alleen om de Iraanse exportinkomsten te blokkeren, maar ook om druk uit te oefenen op Teheran.