Teknoloji yatırımcısı Bill Gross, yıllardır teknolojik dönüşümlere yaptığı yatırımlarla tanınıyor. Ancak son projesi ProRata, sadece Silikon Vadisi’nin değil, tüm dijital ekosistemin kaderini etkileyebilecek bir girişim.

Gross’un amacı, yayıncılar ve içerik üreticilerinin AI tarafından üretilen çıktılarda kullanılan eserlerinin karşılığını almasını sağlamak. Bu sistemde, AI şirketlerinin gelirlerinin bir kısmını içerik sahipleriyle paylaşması öngörülüyor. Gross, bu değişimin gönüllülükle değil, dış baskılarla gerçekleşeceğine inanıyor.

ProRata’nın doğuşu: NYT-OpenAI davası ilham verdi

Gross’un ProRata fikri, The New York Times’ın OpenAI’ye açtığı dava sonrasında ortaya çıktı. Gross, AI şirketlerinin içerikleri izinsiz kullandığını ve bu durumun hukuki mücadelelerle değil, adil bir iş modeliyle çözülmesi gerektiğini düşündü. Tıpkı Spotify’ın sanatçılarla gelir paylaşması gibi, AI şirketlerinin de içerik üreticilerine ödeme yapması gerektiğini savundu.

Gross, birkaç ay süren çalışmaların ardından, AI çıktılarında kullanılan içerikleri tespit edebilen bir yöntem geliştirdi. Bu yöntemle, AI şirketlerinin gelirlerinin %50’sini içerik sahipleriyle paylaşmasını öneriyor. Sistem, tıpkı Spotify’da olduğu gibi, kullanılan içeriğin miktarına göre otomatik olarak gelir paylaşımını hesaplıyor.

AI devleri neden ödeyecek?

Gross’a göre, AI şirketlerinin ProRata’ya katılmasının üç temel nedeni var:

  • Hukuki kayıplar: AI şirketleri, içerik sahiplerine karşı açılan davaları kaybetmeye başladıkça, ödeme yapmak zorunda kalacaklar.
  • Karlılık baskısı: AI şirketleri kârlı hale geldikçe, gelirlerini paylaşmak zorunda kalacaklar.
  • Rekabet avantajı: Eğer bir şirket (örneğin Microsoft) bu modeli benimserse, diğerleri de takip etmek zorunda kalacak.

Gross, sistemin henüz tam olarak uygulanmadığını ancak uzun vadede kaçınılmaz olduğunu belirtiyor. ProRata’ya şu anda 1.500’den fazla yayıncı katılmış durumda. Gross, AI şirketlerini bu sisteme dahil etmek için hukuki ve ekonomik baskıların bir araya gelmesini bekliyor.

Gist: ProRata’nın yan ürünü

Gross, ProRata’nın yanı sıra, içerik üreticilerinin AI çıktılarından ek gelir elde etmelerini sağlayan Gist adlı bir yan proje başlattı. Gist, ProRata’nın indekslediği içeriklerin AI tarafından kullanılmasıyla oluşan yeni fırsatları değerlendiriyor.

Gross, AI endüstrisinin bu dönüşümü benimsemesinin sadece adalet değil, aynı zamanda kalite açısından da önemli olduğunu vurguluyor. AI şirketleri, güncel ve kaliteli içeriklere erişim sağlayamadıkça, çıktılarının kalitesi düşecek. Bu da onları, içerik üreticilerine ödeme yapmaya mecbur bırakacak.

« AI şirketleri, içerik üreticilerine ödeme yapmazlarsa, hem hukuki hem de ekonomik olarak kaybetmeye mahkûmlar. Bu sadece bir zaman meselesi. »

— Bill Gross