Washington eyaletindeki Cascade Dağları’nda geçtiğimiz şubat ayında karla kaplı bir sabah, hidrolog Toby Rodgers kar ayakkabılarını giyip karla kaplı bir alanda ilerledi. ABD Tarım Bakanlığı Doğal Kaynakları Koruma Servisi’nde görevli Rodgers, o sabah kar örneklemesi yapmak için dağlara çıkmıştı. Yanında ise sıra dışı bir alet taşıyordu: ucu testere dişli uzun bir alüminyum boru.
Hedef noktaya ulaştığında boruyu dikkatlice yerleştiren Rodgers, boruyu hızla toprağa sapladı. Ardından karla dolu boruyu çıkarıp yaylı terazide tarttı. Bu basit ölçümden yola çıkarak, dağlardaki kar miktarını ve yaz aylarında eridiğinde nehir, göl ve rezervuarlarda ne kadar su bulunabileceğini tahmin edebiliyordu.
Kuraklık tahmininde devrim yaratan 100 yıllık alet
Rodgers’in kullandığı bu boruya Church Örnekleyici adı veriliyor. Oldukça basit ve ilkel görünse de, kuraklık tahmini ve su yönetiminde en etkili araçlardan biri olarak kabul ediliyor.
James Church: Kar biliminin babası
Church Örnekleyici, 1900’lerin başında James Church tarafından icat edildi. Nevada’nın Reno şehrinde klasikler profesörü olan Church, Latin ve eski edebiyat dersleri vermenin yanı sıra Sierra Nevada dağlarında kış yürüyüşleri yapmayı çok seviyordu. Bu yürüyüşlerden birinde, dağlardaki karın ölçülmesi gerektiğini fark etti.
Church’in yaşadığı dönemde Batı ABD’de su kaynakları giderek azalıyordu. Tarım ve sanayi faaliyetleri artarken, su yönetimi konusunda ciddi bir planlama yapılmıyordu. Church, kışın ölçülen kar miktarının, yazın eridiğinde ne kadar suya sahip olunacağını tahmin etmeye yardımcı olabileceğini anladı. Bu sayede gelecekteki su kaynaklarını daha iyi yönetmek mümkün olacaktı.
Church, basit ama son derece kullanışlı bir boru tasarladı. Önceleri Mount Rose Örnekleyici olarak adlandırılan bu alet, bugün Church Örnekleyici olarak biliniyor.
Nasıl çalışıyor?
Her kış, kar bilimciler dağlara çıkarak bu boruyu toprağa saplıyor. Borudan kar çekirdeği çıkarıldıktan sonra, dipteki toprağı temizlemek için yüksek teknoloji bir bıçak kullanılıyor. Ardından borudaki karın ağırlığı ölçülüyor. Karın hafif ya da yoğun olması fark etmeksizin, ağırlığı su miktarını doğrudan gösteriyor.
Bu veriler, hidrolojik modellerde kullanılarak gelecekteki su kaynakları tahmin ediliyor. Böylece kuraklık riski önceden belirlenebiliyor ve su kaynakları daha etkin bir şekilde yönetilebiliyor.
Gelecekteki su yönetiminde kritik rol
Church Örnekleyici, 100 yıldır neredeyse hiç değişmeden kullanılmaya devam ediyor. Günümüzde ise gelişmiş sensörler ve uydu verileriyle desteklenen bu yöntem, su kaynaklarının geleceğini tahmin etmede hala en güvenilir araçlardan biri olarak kabul ediliyor.
"Bu basit alet, su yönetiminde devrim yarattı. Bugün bile dünya genelinde binlerce noktada kullanılıyor."