İklim krizinin giderek derinleştiği bir dönemde, dünyanın ilk büyük jeomühendislik şirketi, gezegeni yapay olarak soğutma teknolojisini tanıttı. Stardust Solutions, eski İsrail hükümeti hekimleri tarafından kurulan ve atmosferdeki ışığı uzaya yansıtarak Dünya’yı soğutmayı hedefleyen startup, uzun süredir gizlilik içinde geliştirdiği teknolojisini resmen duyurdu.
Işık Yansıtan Parçacıklar: Geleceğin İklim Mühendisliği
Şirket, perşembe günü yaptığı açıklamada, atmosferde kullanılacak iki farklı parçacık tipinin teknik detaylarını paylaştı. Her iki parçacık da yaklaşık 0,5 mikron boyutunda ve neredeyse küresel şekle sahip. Üretimde kullanılan malzemeler, diş macununda ve gıda katkılarında yaygın olarak bulunan doğal bileşiklerden oluşuyor.
İlk nesil teknoloji, amorf silika adı verilen ve şirket tarafından “tamamen biyogüvenilir, ölçeklenebilir ve ileri düzeyde doğrulanmış” olarak tanımlanan bir maddeye dayanıyor. İkinci nesil formülasyondaysa silika kabuğun içinde kalsiyum karbonat çekirdeği bulunuyor. Şirket, bu tasarım değişikliğinin nedenini şöyle açıklıyor:
“Yüksek dozlarda kullanılan herhangi bir parçacık, Dünya’nın yaydığı kızılötesi ışınların önemli bir kısmını absorbe ederek stratosferi ısıtabilir. Bu, kaçınılması gereken bir yan etkidir. İkinci nesil teknoloji, gelen güneş ışığını (görünür ışık) aynı şekilde yansıtırken, giden kızılötesi ışınımı daha fazla geçirgenlikle iletiyor. Böylece, ısıtma etkisi olmadan daha yüksek dozlarda kullanılabiliyor.”
Etik Kurallar ve Ticari Gelecek
Geçtiğimiz ay Stardust, kendisine yönelik ilk etik kılavuzlarını yayınladı. Ekim ayında Heatmap’in editörü Robinson Meyer, şirketin $60 milyonluk yatırımla gizlilik perdesini kaldırdığını duyurmuştu. Bu gelişmeyle ilgili açıklamada bulunan Federation of American Scientists iklim uzmanı Hannah Safford, şunları söyledi:
“Antarktika buz tabakalarının çökmesi gibi felaket senaryolarını önleyebilecek müdahalelerin mümkün olup olmadığı sorusu yeni değil. Stardust’in patentleri, bu fikirlerin teorik alandan uygulamaya geçtiğini gösteriyor. Artık iklim müdahale stratejilerini daha ciddiye almanın ve bu stratejilerin risklerini müdahale etmemekten kaynaklanan risklerle karşılaştırmanın zamanı geldi.”
Dünyanın Kritik Durumu: Sıcaklıklar ve Doğal Afetler
ABD’nin orta bölgelerinde erken başlayan sıcak hava dalgası, Teksas ve Oklahoma’da sıcaklıkların 38 dereceye ulaşmasına neden olurken, Montana ve Kuzey Dakota dağlarında saatte 100 km’yi aşan rüzgarlar kaydedildi. Arktik bölgesiyse, 3 bin yıldır görülmeyen orman yangını sayısına ulaşma yolunda ilerliyor. Bu koşullar altında, jeomühendislik teknolojileri giderek daha fazla önem kazanıyor.
Jeomühendislik Nedir?
Jeomühendislik, iklim değişikliğinin etkilerini azaltmak amacıyla Dünya’nın iklim sistemine kasıtlı müdahalelerde bulunma bilimidir. Bu alanda en yaygın önerilen yöntemlerden biri, atmosferdeki parçacıkları artırarak güneş ışığını yansıtmak ve gezegeni soğutmaktır. Stardust’in sunduğu teknoloji de bu yaklaşımın bir örneği olarak dikkat çekiyor.
Veri Merkezlerine Karşı Yerel Direniş
ABD’nin Ohio eyaletindeki Cleveland şehri, Slavic Village mahallesinde inşa edilmesi planlanan 1,6 milyar dolarlık veri merkezine izin vermedi. Şehrin yetkilileri, kararlarının gerekçesini açıklamadı. Cleveland Belediye Başkanı Justin Bibb, yaptığı açıklamada, “hızlı ölçeklenebilir veri merkezlerinin yerleşim bölgelerine yerleştirilmesine karşı ciddi endişeler taşıdığımı” belirtti. Bu karar, yerel halkın veri merkezlerine yönelik artan muhalefetinin bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Bu yılın ilk çeyreğinde yaklaşık 25 veri merkezi projesi, yerel muhalefet nedeniyle iptal edildi. Heatmap Pro tarafından yapılan anketlerse, veri merkezlerine yönelik kamuoyu desteğinin geçen yılın sonuna kıyasla önemli ölçüde düştüğünü ortaya koydu.