2020 model M1 MacBook Air’im hâlâ performanslı çalışıyor, ancak yıllar içinde biriken dosyalar, medya ve yazılımlar nedeniyle sabit disk alanını korumak sürekli bir mücadele haline geldi. Bu nedenle, güvenlik araştırmacısı Alexander Hanff’in 4 Mayıs tarihli raporunu okuduğumda hayal kırıklığına uğradım. Raporda, Google Chrome’un kullanıcı onayı almadan ya da herhangi bir bildirimde bulunmadan, Gemini Nano adlı 4GB’dan büyük bir AI modelini tüm bilgisayarlara otomatik olarak indirdiği ortaya çıktı.
Chrome benim ana tarayıcım değil (ben Firefox’un sadık bir kullanıcısıyım), Gemini de benim tercih ettiğim AI aracı değil (benim için Claude var). Kullanmadığım bir dosya için ciddi bir disk alanı maliyeti ödüyorum. Dosyayı, weights.bin adıyla bilinen bu modeli sadece silmek ise işe yaramıyor. Chrome hemen yeniden indiriyor. İnternetteki çoğu tavsiye de benim yaptığım kapsamlı testlerde işe yaramadı.
Burada bahsedilenler hem Mac hem de PC’ler için geçerli olsa da, en teknik öneriler Mac’ler için. Zira bu konuda en çok araştırma yapılan ve testlerimin yapıldığı platform Mac oldu. Google, Chrome’un 126. sürümünde, Haziran 2024’te yayınlanan bu sürümle birlikte Gemini Nano’yu ekledi. Ancak Hanff’in, Mac’teki çalışma şeklini ortaya koyan detaylı araştırması bu hafta konuyu gündemin merkezine taşıdı ve birçok teknik tavsiye makalesinin yayınlanmasına yol açtı.
Google’dan Gelen Açıklama
Konuyla ilgili tepkiler üzerine Google, kısa bir açıklama yayınladı. Buna göre, aslında Chrome’da Gemini Nano’yu devre dışı bırakıp kaldırmak için basit bir seçenek bulunuyor. Ancak bu seçenek her sistemde çalışmayabilir.
Gemini Nano’nun amacı nedir? Chrome’un tarayıcı içi AI özelliklerini hızlandırmak için tasarlanan bu model, verilerinizi Google’ın bulutuna göndermek yerine, doğrudan bilgisayarınızda çalıştırarak yazı düzeltme ve geliştirme gibi görevleri yerine getiriyor. Eğer bu özellikleri kullanıyorsanız, modeli tutmak isteyebilirsiniz. Ancak eğer kurtulmak istiyorsanız, Google ve basının önerdiğinden daha karmaşık adımlar atmak zorunda kalabilirsiniz.
Ne İşe Yaramadı?
Google’ın bana ve diğer medya kuruluşlarına gönderdiği açıklamada şu ifadeler yer alıyor:
"Şubat ayında kullanıcıların modeli doğrudan Chrome ayarlarından kapatabilmesini ve kaldırabilmesini sağlayan bir özellik yayınlamaya başladık. Devre dışı bırakıldığında model artık indirilmeyecek veya güncellenmeyecek. Ayrıntılar yardım merkezindeki makalemizde mevcut."
Google’ın "kapama düğmesi"ni yayınlaması neredeyse iki yıl sürdü ve bu özellik yavaş yavaş yaygınlaşmaya başladı. En son Chrome sürümü olan 148’i, macOS 26 ve Windows 11’de iki farklı kurulumda inceledim. Sadece Windows versiyonunda, "Cihazdaki AI" adı verilen yeni seçenek bulunuyor. Bu seçenek modeli devre dışı bırakıp kaldırıyor. Mac’lerimde ise Google sözcüsü, açıklamanın ötesinde bir bilgi vermedi ya da ne zaman bu özelliğin ekleneceğine dair bir tahminde bulunmadı. Ben yalnız değilim. Konuyu ele alan bazı teknoloji gazetecileri de bu seçeneği göremedi.
Şimdi internet, Gemini Nano’yu kaldırmak için önerilen ve işe yaramayan birçok geçici çözümle dolu. Dolaşımda olan tavsiyeler genellikle Chrome’un "flags" adı verilen, özellikleri açma kapama seçeneklerine odaklanıyor. Bu seçeneklere chrome://flags adresinden ulaşabilirsiniz. Ancak bu yöntemler benim iki macOS kurulumumda da işe yaramadı.
Mac Kullanıcıları İçin Çözüm Önerileri
Mac kullanıcıları için daha kalıcı çözümler şunlar olabilir:
- Chrome’u tamamen kaldırıp yeniden yükleyin: Bu, modelin yeniden indirilmesini engelleyebilir. Ancak tüm ayarlarınızı ve verilerinizi yedeklemeyi unutmayın.
- Chrome’un beta veya eski bir sürümüne geçin: Bazı kullanıcılar, Chrome’un daha eski sürümlerinde bu modelin bulunmadığını bildiriyor. Ancak bu seçenek güvenlik riskleri taşıyabilir.
- Alternatif tarayıcılara geçin: Firefox, Safari ya da Brave gibi tarayıcılar, bu modeli otomatik olarak indirmiyor. Özellikle disk alanı konusunda hassassanız, bu geçiş düşünülebilir.
- Terminal komutlarıyla müdahale edin: Gelişmiş kullanıcılar için, Terminal üzerinden Chrome’un veri klasörüne erişip weights.bin dosyasını manuel olarak silmek ve yeniden indirilmesini engellemek mümkün olabilir. Ancak bu yöntem dikkatli uygulanmalıdır.
Sonuç
Gemini Nano, Chrome’un yeni AI özelliklerini desteklemek için tasarlanmış olsa da, disk alanınızı tüketmesi ve kullanıcı onayı almadan yüklenmesi birçok kullanıcıyı rahatsız ediyor. Google’ın sunduğu kapama seçeneği henüz tüm kullanıcılara ulaşmış değil. Bu nedenle, eğer bu modelden kurtulmak istiyorsanız, yukarıdaki yöntemlerden birini deneyebilirsiniz. Ancak unutmayın, her sistem farklı çalışabilir ve geçici çözümler kalıcı bir kurtuluş sağlamayabilir.