Het probleem: een ongevraagd AI-model dat je harde schijf vult

Een 2020 M1 MacBook Air blijft prima functioneren, maar de harde schijf raakt snel vol door jarenlange bestanden, media en software. Toen beveiligingsonderzoeker Alexander Hanff begin mei meldde dat Google Chrome automatisch een AI-model van meer dan 4GB, genaamd Gemini Nano, downloadt op computers zonder toestemming of melding, was de irritatie groot. Chrome is niet mijn standaardbrowser (ik gebruik Firefox), en Gemini Nano is niet mijn voorkeurs-AI (dat is Claude). Toch betaal ik een hoge prijs in schijfruimte voor iets dat ik niet gebruik.

Waarom het verwijderen van weights.bin niet werkt

Simpelweg het bestand weights.bin verwijderen, helpt niet. Chrome downloadt het bestand direct opnieuw. De meeste adviezen om dit te voorkomen, blijken in de praktijk niet te werken – althans, niet in mijn tests. Hoewel veel tips zowel voor Macs als pc’s gelden, zijn de technischste oplossingen vooral voor Macs, waar het probleem het meest is onderzocht en getest.

Google’s belofte: een uitschakelknop, maar werkt die wel?

Google voegde Gemini Nano toe in versie 126 van Chrome, uitgebracht in juni 2024. Na Hanffs onderzoek naar de werking op Macs, reageerde Google met een verklaring: er zou een eenvoudige schakelaar in Chrome zitten om Gemini Nano uit te schakelen en te verwijderen. Toch blijkt die schakelaar niet op alle systemen beschikbaar te zijn.

In een verklaring aan de media schreef Google:

"In februari begonnen we met het uitrollen van de mogelijkheid voor gebruikers om het model eenvoudig uit te schakelen en te verwijderen via de Chrome-instellingen. Zodra uitgeschakeld, downloadt of werkt het model niet meer bij."

De uitschakelknop werkt niet op alle systemen

Ik testte de nieuwste versie van Chrome (versie 148) op twee macOS-installaties en één Windows 11-pc. Alleen op Windows bleek de nieuwe optie, genaamd "On-device AI", beschikbaar. Deze schakelaar verwijdert het model inderdaad. Voor Mac-gebruikers heeft Google geen duidelijk antwoord gegeven over wanneer de functie beschikbaar komt. Een woordvoerder weigerde verder commentaar.

Ik ben niet de enige. Verschillende techjournalisten die het probleem oppikten, meldden dat de optie bij hen ook ontbrak. Ondertussen circuleren er online talloze "oplossingen" die niet werken – althans niet op mijn twee macOS-systemen. De meeste adviezen richten zich op Chrome "flags" om functies in- of uit te schakelen, maar ook die blijken vaak onbetrouwbaar.

Wat doet Gemini Nano eigenlijk?

Gemini Nano is ontworpen om in-browser AI-functies te versnellen, zoals het verbeteren van teksten en bewerkingen. Het model voert taken lokaal uit op je computer, in plaats van je data naar de cloud te sturen. Voor sommige gebruikers kan dit handig zijn. Maar als je, zoals ik, geen gebruik maakt van deze functies, is het vooral een verspilling van schijfruimte.

Hoe verwijder je Gemini Nano definitief?

Als de uitschakelknop niet beschikbaar is, zijn er nog andere methodes om het model te verwijderen. Hieronder een stappenplan dat voor veel gebruikers werkt:

  • Stap 1: Chrome volledig verwijderen

    Sluit Chrome volledig af en verwijder de applicatie via de map Toepassingen. Verwijder ook de bijbehorende bestanden in de map ~/Library/Application Support/Google/Chrome en ~/Library/Caches/Google/Chrome.

  • Stap 2: Chrome opnieuw installeren

    Download Chrome opnieuw van de officiële website en installeer het. Zorg ervoor dat je tijdens de installatie de optie "Geavanceerd" selecteert en vink "On-device AI uitschakelen" aan, indien beschikbaar.

  • Stap 3: Chrome-instellingen controleren

    Ga naar Chrome-instellingen > Privacy en beveiliging > Site-instellingen > AI-modellen en controleer of Gemini Nano nog actief is. Schakel het uit als de optie beschikbaar is.

  • Stap 4: Cache en tijdelijke bestanden opschonen

    Gebruik de ingebouwde schijfopruimingstool van macOS of een derde partij zoals OnyX of CleanMyMac om resterende bestanden van Chrome te verwijderen.

Alternatieven als de uitschakelknop ontbreekt

Als bovenstaande stappen niet werken, kun je overwegen om over te stappen op een andere browser zoals Firefox, Safari of Brave. Deze browsers hebben geen ingebouwde AI-modellen die automatisch bestanden downloaden. Ook kun je proberen om Chrome te gebruiken in een Incognitomodus, maar houd er rekening mee dat dit geen permanente oplossing is.

Conclusie: blijf alert op ongevraagde downloads

Het probleem met Gemini Nano laat zien hoe belangrijk het is om software-updates kritisch te bekijken. Hoewel Google belooft een uitschakelknop te introduceren, is deze nog niet voor iedereen beschikbaar. Gebruikers die geen gebruik maken van AI-functies in Chrome, doen er goed aan om hun harde schijf regelmatig te controleren op onnodige bestanden en eventueel over te stappen op een alternatieve browser.