Trump Döneminde Uygulanan Gümrük Vergileri ABD'ye İmalat İşlerini Geri Getirdi mi? Yeni Araştırma Yanıtlıyor

ABD Başkanı Donald Trump’ın geçtiğimiz yıl açıkladığı gümrük vergileri, imalat sektöründeki işlerin "ülkeye geri akın edeceği" yönünde büyük vaatlerde bulunmuştu. Geçtiğimiz hafta ise Beyaz Saray, bu iddiaların gerçekleştiğini öne sürdü. Trump’ın "politikalarının Amerikan tarihindeki en büyük yerelleştirme dalgasını başlattığını" iddia eden yetkililer, Apple ve U.S. Steel gibi şirketlerin ABD’ye yatırımlarını artırdığını belirtti.

Ancak bağımsız bir araştırma, bu iddiaların temelsiz olduğunu ortaya koydu. Küresel danışmanlık firması Kearney tarafından hazırlanan rapora göre, Trump’ın gümrük vergileri, ABD’ye imalat işlerinin geri dönüşünde önemli bir artış sağlamadı ve ülkenin ithalata bağımlılığını azaltmadı. Raporda, "Gümrük vergileri, yakın vadede yerelleştirmeyi önemli ölçüde artırmadı ya da ABD’nin toplam ithalat bağımlılığını azaltmadı" denildi.

İthalatta Çin’in payı düştü, diğer ülkeler kazandı

Raporda dikkat çeken bir diğer bulgu ise ABD’nin Çin’den yaptığı ithalatın geçen yıl 135 milyar dolar azaldığı ve bu düşüşün yaklaşık %10’luk bir azalmaya denk geldiğiydi. Ancak bu azalma, üretimin doğrudan ABD’ye kaydığı anlamına gelmedi. Aksine, Çin dışındaki 13 Asya ülkesinden yapılan ithalat toplamda 193 milyar dolar arttı. Bu durum, uluslararası firmaların üretimlerini Çin’den Vietnam, Malezya ve Hindistan gibi düşük maliyetli ülkelere kaydırdığını, ancak ABD’ye geri getirmediğini gösteriyor.

Kanada’dan yapılan ithalat ise 25 milyar dolar azalırken, Avrupa’dan yapılan ithalat ise 62 milyar dolar arttı. Bu artışın büyük kısmının yılın ilk çeyreğinde gerçekleşmesi, şirketlerin gümrük vergileri yürürlüğe girmeden önce stoklarını artırmaya çalıştıklarını düşündürüyor. Raporda ayrıca yılın geri kalanında ABD-Avrupa ticaretinin genel olarak azaldığına dikkat çekildi.

Yatırımlar arttı, ancak kapasite sadece %1,5 arttı

Beyaz Saray’ın sürekli övündüğü ABD’ye yapılan imalat yatırımları gerçekten de artıyor. Kearney raporuna göre, ABD’deki imalat sektörüne yapılan sermaye yatırımları 2020 yılından bu yana üç katına çıktı. Ancak bu yatırımların ABD’nin imalat kapasitesine katkısı yalnızca %1,5 oldu. Bunun nedenlerinden biri, yatırımların fabrika haline dönüşmesinin yıllar alabilmesi. Diğer bir neden ise emek maliyetleri, altyapı eksiklikleri ve işgücü sıkıntısı gibi yapısal engellerin varlığı.

Raporda, "Bu engeller kalıcı bariyerler oluşturuyor" denilirken, en büyük ihtiyacın netlik ve istikrar olduğu vurgulandı. "Bu kavramlar basit görünse de, son 12 ayda ulaşılması oldukça zor oldu" ifadesine yer verildi.

Gümrük vergileri hedeflenen etkiyi yaratmadı

Trump’ın gümrük vergileri, Çin’den yapılan ithalatı azaltmada maliyetli bir yol olarak görülse de, Kearney raporu bu politikaların asıl hedeflerine ulaşamadığını ortaya koydu. Rapora göre, gümrük vergileri istikrarsızlık ve belirsizlik yaratarak, hammadde maliyetlerini artırıp enflasyonu tetikleyerek, imalat işlerinin ABD’ye geri dönüşünü zorlaştırdı.

Beyaz Saray’ın ABD’deki yeni fabrika yatırımlarını sürekli olarak öne çıkarması anlaşılabilir bir durum. Ancak giderek ortaya çıkan gerçek, bu yatırımların gümrük vergileri sayesinde değil, ona rağmen gerçekleştiği yönünde.