Trump'tan İran'a Ültimatom: 3-5 Günlük Mola Süresi Dolmadan Anlaşma Sağlanmalı

ABD Başkanı Donald Trump, İran'daki iktidar mücadelesi içinde olan gruplara, ortak bir karşı teklif sunmaları için kısa bir süre tanıdı. Bu süre içinde anlaşmaya varılamazsa, ABD'nin Salı günü uzattığı ateşkesin sona ereceği uyarısında bulundu.

Üç ABD'li yetkiliye dayandırılan bilgilere göre, Trump, İranlı yetkililerin "kendilerini toparlamaları" için 3 ila 5 günlük ek bir ateşkes süresi tanımaya hazır. "Bu süre sınırlı olacak, açık uçlu değil", diyen bir ABD kaynağı, sürenin dolması halinde ateşkesi sonlandıracağını belirtti.

Neden Önemli?

ABD'nin müzakerecileri, İran'daki savaşı sona erdirecek ve İran'ın nükleer programının kalan unsurlarını ele alacak bir anlaşmanın hala mümkün olduğunu düşünüyor. Ancak Tahran'da, anlaşmaya yetkili birinin bulunmamasından endişe ediliyor.

İran'daki en yüksek merci olan Dini Lider Ayetullah Ali Hamenei'nin iletişim kurmadığı belirtilirken, Devrim Muhafızları (IRGC) komutanları ile sivil müzakereciler arasında strateji konusunda açık bir anlaşmazlık yaşanıyor.

"Müzakereciler ile askerler arasında kesin bir bölünme görüyoruz. Ne askerler ne de müzakereciler, yanıt alamadıkları Dini Lider'e erişebiliyor."

— ABD'li bir yetkili

Arka Planda Yaşananlar

ABD'li yetkililer, ilk İslamabad görüşmelerinden sonra İran içindeki bölünmeleri fark etmeye başladı. IRGC komutanı General Ahmed Vahidi ve yardımcıları, İran'ın kendi müzakerecilerinin tartıştığı birçok konuyu reddetti.

Bu bölünme, geçen Cuma günü açıkça ortaya çıktı. Dışişleri Bakanı Abbas Aragçi'nin Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını duyurmasına rağmen, IRGC bunu uygulamayı reddetti ve Aragçi'yi kamuoyunda eleştirmeye başladı.

İran'ın Yanıtı Yok

Sonrasında İran, ABD'nin en son teklifine hiçbir somut yanıt vermedi ve Pakistan'daki ikinci tur görüşmelere katılmayı reddetti.

İsrail'in Suikastının Etkisi

Mart ayında İran'ın Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi eski Genel Sekreteri Ali Laricani'nin İsrail tarafından suikast sonucu öldürülmesi, İran'daki karar alma mekanizmasının parçalanmasına yol açtı. Laricani, İran'ın karar alma sürecini bir arada tutabilecek yetkiye ve siyasi ağırlığa sahipti.

Onun yerine atanan Muhammed Bağır Zülkadr ise, IRGC, sivil liderlik ve Dini Lider arasında koordinasyon sağlamakla görevli olmasına rağmen, etkili olamıyor.

Son 48 Saatte Yaşananlar

Son 48 saatte Beyaz Saray için son derece hayal kırıklığı verici gelişmeler yaşandı. Başkan Yardımcısı Vance, Pakistan'a ikinci tur barış görüşmelerini yönetmek üzere valizlerini hazırlamıştı. Ancak İran tarafında IRGC komutanlarının kontrolü ele geçirmesiyle, parlamento sözcüsü Muhammed Bağır Galibaf ve Aragçi'nin seyahatine izin verilmedi.

Pazartesi akşamı İranlılar, Pakistanlı arabuluculara görüşmelere yeşil ışık yakmış gibi görünürken, Salı sabahı bu sinyal ortadan kalktı. Yerini ise ABD'nin deniz ablukasını kaldırması talebi aldı.

Hava Kuvvetleri İkincisi (Air Force Two), İslamabad'a hareket etmek üzere Joint Base Andrews'ta saatlerce piste park etmişti. Uçuşun gerçekleşmeyeceği anlaşılınca, uçak boşuna beklemiş oldu.

Miami'den İslamabad'a gitmesi planlanan ABD'nin özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner da Washington'a geri döndü.

Salı öğleden sonra Trump, ulusal güvenlik ekibiyle bir araya geldi. Toplantıya, Vance, Witkoff, Kushner, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Savunma Bakanı Pete Hegseth, CIA Direktörü John Ratcliffe, Genelkurmay Başkanı General Dan Caine ve diğer üst düzey yetkililer katıldı.