Müharibə və Data Mərkəzləri Optik Kabelin Qiymətini Necə Artırır?

Son illərdə optik kabelin əsas istifadə sahələri dəyişdi. Müharibələrdə dronların idarə edilməsi üçün istifadə olunan bu kabel, həmçinin data mərkəzlərinin artan tələbatını da qarşılamalıdır. Bu isə kabelin qiymətini astronomik səviyyəyə qaldırıb.

Dron müharibələrində fiber-optik kabelin rolu

Fiber-optik kabel müharibələrdə dronların idarə edilməsi üçün effektiv həll yoluna çevrilib. Ukrayna və Sahel regionunda döyüşçülər, kilometrlərlə uzanan bu kabel vasitəsilə dronları uzaq məsafələrdən idarə edirlər. Kabelin əsas üstünlüyü isə elektron müharibə vasitələrindən qorunmasıdır – hava dalğaları vasitəsilə siqnal göndərilmədiyindən, rəqib tərəfindən siqnalın qarşısını almaq mümkün deyil.

2023-cü ildə Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsində istifadə etdiyi fiber-optik dronlar, Ukrayna tərəfinə böyük itkilərə səbəb oldu. Lakin tezliklə Ukrayna da bu taktikadan istifadə etməyə başladı. Hazırda ölkənin taxıl sahələrində istifadədən çıxarılmış kabel qalıqlarına rast gəlmək mümkündür.

Fiber-optik kabelin qiyməti necə dəyişdi?

Üç il əvvəl bu kabel ucuz və effektiv bir həll yolu idi. Məsələn, 50 kilometrlik bir kabel 300 dollara alınardı. Lakin indi bu qiymət 2500 dollara qədər yüksəldi. Ukraynalı döyüşçü Dimko Zhluktenkonun X platformasında paylaşdığı məlumata görə, kabelin qiyməti son aylarda demək olar ki, 10 dəfə artıb.

2023-cü ildən etibarən optik kabelin qiyməti sabit şəkildə artmaqdadır. 2026-cı ildə isə bazarın "fiber qıtlığı" ilə qarşılaşacağı gözlənilir. Məsələn, Çin mənşəli Sun Telecom şirkətinin G.652D modeli üçün:

• 2024-cü ilin yanvarında 1 kilometr kabelin qiyməti 2.20 dollar idi;
• 2025-ci ilin dekabrında bu qiymət 3 dollara yüksəldi;
• 2026-cı ilin yanvarında isə 4.1 dollara qədər artdı.

Data mərkəzləri tələbatı bazarı necə dəyişdirir?

Optik kabelin qiymətinin qalxmasının əsas səbəblərindən biri də data mərkəzlərinə olan tələbatın artmasıdır. Özəl şirkətlər AI infrastrukturunun inkişafı üçün böyük həcmdə hesablama resurslarına ehtiyac duyurlar. Corning şirkətinin CEO-su Wendell Weeks, müştərilərinin əsas sualının "kabeli necə daha çox əldə edə bilərik?" olduğunu bildirib. O, həmçinin bildirib ki, gələcəkdə ən böyük müştərilərin "hyperscaler" şirkətlər olacaq.

Meta ilə 6 milyard dollarlıq müqavilə imzalayan Corning, bu sahədə lider mövqeyini daha da möhkəmləndirib. Digər tərəfdən, ABŞ-də fəaliyyət göstərən Brightspeed şirkəti də yanvar ayında "fiber təchizatında qıtlıq" barədə xəbərdarlıq edib. Bir neçə digər internet xidməti provayderləri isə sifarişlərin vaxtında yerinə yetirilməməsi ilə bağlı problemlər yaşadıqlarını bildiriblər.

"Fiber-optik kabel müharibələrdə və data mərkəzlərində istifadə olunduqca qiyməti qalxır. Bu tendensiya gələcəkdə də davam edəcək, çünki AI texnologiyalarının inkişafı üçün böyük həcmdə optik kabelə ehtiyac var."

— Müharibə eksperti, analitik hesabat

Gələcəkdə nə gözlənilir?

Uzmanlar, optik kabelin qiymətinin gələcəkdə də artmağa davam edəcəyini proqnozlaşdırırlar. Bu isə həm müharibələrdə, həm də texnoloji inkişafda istifadə olunan bu əsas komponentin əlçatanlığının azalmasına səbəb olacaq. Şirkətlər isə bu problemi həll etmək üçün yeni texnologiyaların axtarışında olacaqlar.