EPA alimlərinin elmi nəşrləri 46% azalıb
ABŞ Ətraf Mühit Mühafizə Agentliyində (EPA) çalışan alimlərin elmi nəşrlərinin sayı Donald Trampın ikinci prezidentlik dövründən etibarən kəskin şəkildə azalıb. Public Employees for Environmental Responsibility (PEER) təşkilatı tərəfindən həyata keçirilən tədqiqata görə, bu il EPA alimləri tərəfindən cəmi 61 elmi məqalə dərc edilib. Bu rəqəm 2026-cı il üçün proqnozlaşdırılan 183 məqalədən çox aşağıdır. Beləliklə, nəşrlərin sayı əvvəlki ilə nisbətdə 33%, 2024-cü illə müqayisədə isə 46% azalıb.
Elmi töhfələrin azalması insan sağlamlığına təsir göstərə bilər
PEER təşkilatının elmi siyasət direktoru Kyla Bennett bildirib ki, "Bu rəqəmlər EPA-nın azalan alim heyəti tərəfindən həyata keçirilən elmi töhfələrin azalmasını göstərir. Nəticədə, EPA-nın insan sağlamlığı və ətraf mühitə təsir edən faktorların daha yaxşı anlaşılmasına töhfəsi azalacaq".
Trump dövründə agentlikdə dəyişikliklər
Trump prezidentliyinin başlamasından bəri EPA-da yüzlərlə alim işdən çıxarılıb və ya istefa verib. Agentliyin tədqiqat şöbəsində çalışan alimlərdən tədqiqat nəşr etmək cəhdlərini dayandırmaları tələb olunub. Bu isə "milyonlarla dollar dəyərində tədqiqatın dayandırılması" deməkdir. PEER təşkilatının məlumatına görə, EPA-nın tədqiqat fəaliyyətinin əsas hissəsi təşkil edən Tədqiqat və İnkişaf Ofisi ləğv edilib. Yerinə isə Tətbiqi Elmlər və Ətraf Mühit Həllləri Ofisi yaradılıb, lakin bu ofis müstəqil struktur kimi fəaliyyət göstərməyəcək.
Alimlərin etirazları və qisas tədbirləri
EPA-nın dəyişikliklərinə qarşı açıq məktub imzalayan altı alim işdən çıxarılıb. Onlar federal hökumətə qarşı iddia qaldırıblar və bu qərarların qanunsuz retaliasiya olduğunu iddia edirlər.
Nəticə
EPA-nın tədqiqat fəaliyyətinin zəifləməsi uzunmüddətli elmi tədqiqatların azalmasına səbəb ola bilər. Bu isə insan sağlamlığı və ətraf mühitə dair məlumatların azalmasına gətirib çıxara bilər. Təşkilatlar və alimlər bu dəyişikliklərin nəticələrini diqqətlə izləyirlər.