ABŞ prezidenti Donald Trump tərəfindən imzalanan icra əmri ilə dövlət tərəfindən lisenziyalanan tibbi kannabis federal səviyyədə daha az təhlükəli dərmanlar kateqoriyasına keçirildi. Bu dəyişiklik kannabis tədqiqatçılarının qarşılaşdıqları maneələri azaldacaq və müəssisələrə vergi imtiyazları verəcək, lakin federal qanunlara görə kannabis hələ də qanunsuz olaraq qalmaqdadır.
Təsnifat dəyişikliyi nə deməkdir?
ABŞ Ədliyyə Nazirliyinin müvəqqəti baş prokuroru Todd Blanche 23 aprel tarixində imzaladığı əmrlə tibbi kannabisi federal səviyyədə III siyahıya (Schedule III) keçirdi. Bu dəyişiklik kannabisin tədqiqi və istifadəsi ilə bağlı federal səviyyədəki tənzimləmələri yenidən nəzərdən keçirəcək.
Tibbi kannabisin III siyahıya keçirilməsi ilə əlaqədar olaraq:
- Kannabis tədqiqatçılarının dərmanla bağlı tədqiqatlar aparması üçün qarşılaşdıqları hüquqi maneələr azalacaq;
- Tibbi kannabis müəssisələri vergi imtiyazlarından istifadə edə biləcəklər;
- Kannabisin müalicəvi xüsusiyyətləri ilə bağlı daha etibarlı məlumatlar əldə olunacaq.
Lakin bu dəyişiklik kannabisin federal səviyyədə qanuniləşdirilməsi mənasına gəlmir. Kannabis hələ də federal qanunlara görə qanunsuz olaraq qalmaqdadır.
Trump-un qərarı nə üçün vacibdir?
Trump administrasiyası tərəfindən qəbul edilən qərar uzun müddətdir müzakirə olunan məsələyə son qoymağa çalışır. Kannabis tədqiqatçılarının və müalicəvi kannabis istifadəçilərinin qarşılaşdıqları hüquqi maneələr federal səviyyədəki təsnifat dəyişikliyi ilə azalacaq. Trump bu qərarın qəbul edilməsində Amerika vətəndaşlarının müraciətlərinin vacibliyini vurğulamışdır.
ABŞ Ədliyyə Nazirliyinin rəsmi bəyanatında Todd Blanche qeyd etmişdir:
«Bu qərar Amerika vətəndaşlarının müalicəvi imkanlara daha geniş çıxış əldə etməsinə imkan verir. Kannabisin tədqiqi və müalicəvi xüsusiyyətlərinin araşdırılması nəticəsində xəstələrə daha yaxşı müalicə imkanları təqdim olunacaq və həkimlər daha etibarlı məlumatlara malik olacaqlar.»
Kannabisin federal statusu nədir?
Hazırda kannabis federal səviyyədə I siyahıya daxil edilmişdir. Bu siyahıya LSD və heroin də daxildir. I siyahıya daxil olan dərmanların müalicəvi xüsusiyyətləri yoxdur və yüksək asılılıq riski daşıyırlar. Kannabisin III siyahıya keçirilməsi ilə əlaqədar olaraq o, kodeinlə qarışdırılmış Tylenol kimi təsnif ediləcək. Bu isə kannabisin müalicəvi xüsusiyyətlərinin tanınması və asılılıq riskinin aşağı olması deməkdir.
Bu dəyişiklik kannabis sənayesinə nə təsir edəcək?
Hazırda ABŞ-də 48 ştatda tibbi və ya əyləncə məqsədli kannabis istifadəsinə icazə verilir. Yalnız İdaho və Kanzas ştatlarında kannabislə bağlı heç bir qanuni proqram mövcud deyil. Bu səbəbdən kannabis tədqiqatçılarının və müəssisələrinin qarşılaşdığı hüquqi maneələr federal səviyyədəki təsnifat dəyişikliyi ilə azalacaq.
Lakin federal qanunlara görə kannabis hələ də qanunsuz olaraq qalmaqdadır. Bu səbəbdən kannabis sənayesində fəaliyyət göstərən müəssisələr hələ də federal səviyyədə hüquqi risklərlə qarşılaşa bilərlər.
Cəmiyyətin reaksiyası nədir?
ABŞ-də kannabisin qanuniləşdirilməsi ilə bağlı ictimai rəyi tədqiq edən Gallup sorğusunun nəticələrinə görə, 2005-ci ildə 36% olan dəstək 2025-ci ildə 64% qədər artmışdır. Bu isə göstərir ki, Amerika cəmiyyəti kannabisin müalicəvi xüsusiyyətlərinin tanınmasına daha çox dəstək verir.