Tədqiqat: Ağaclar hər kəs üçün sağlamlıq faydası vermir

Tədqiqat: Ağaclar hər kəs üçün sağlamlıq faydası vermir

Yeni elmi tədqiqat göstərir ki, təbiətin bioloji faydaları bütün əhali qrupları üçün eyni səviyyədə deyil. Ağacların ətrafında olmaq stresi azaldır, ürək-damar xəstəliklərinin riskini aşağı salır və ümumi sağlamlığı yaxşılaşdırır. Lakin bu faydalar bərabər şəkildə hiss olunmur.

Michigan Dövlət Universitetinin tədqiqatçıları tərəfindən həyata keçirilən tədqiqat, ağac örtüyünün müxtəlif sosial qrupların sağlamlığına fərqli təsir göstərdiyini müəyyən edib.

Lancet Regional Health–Americas jurnalında dərc olunan tədqiqat, yaşayış yerindəki ağac örtüyü ilə stresin səbəb olduğu bədən yorğunluğu (allostatik yük) arasında əlaqəni araşdırıb. Tədqiqatçılar, ABŞ-də yaşayan 40 mindən çox yetkinin məlumatlarını peyk xəritələri ilə əlaqələndirərək, hər bir yaşayış məntəqəsindəki ağac örtüyünün təsirini analiz ediblər.

Zəif qruplar üçün ağaclar eyni fayda vermir

Tədqiqat nəticələri göstərir ki, ağac örtüyünün artması ümumiyyətlə allostatik yükün azalması ilə əlaqələndirilsə də, bu, ən çox zəif qruplar üçün keçərli deyil. Amber Pearson, tədqiqatın rəhbəri və Michigan Dövlət Universitetinin İctimai Səhiyyə Departamentinin professoru, qeyd edir:

"Tədqiqatımız göstərdi ki, ağacların faydaları hər kəs üçün bərabər şəkildə hiss olunmur. Yüksək gəlirli, təhsilli və işləyən insanlar üçün ağac örtüyü sağlamlıq göstəricilərinin yaxşılaşmasına səbəb olsa da, az imkanlı insanlar üçün belə bir əlaqə müşahidə olunmur."

Tədqiqat nəticələri, ağac örtüyünün ağdərili və ispan mənşəli şəxslər üçün sağlamlıq faydası göstərdiyini, lakin qara dərili şəxslər üçün belə bir təsirin olmadığını ortaya qoyub. Məlumatlara görə, qara dərili iştirakçıların 24%-i yüksək ağac örtüyünə malik məhəllələrdə yaşasa da, onların allostatik yükündə azalma müşahidə olunmayıb.

Sosial və iqtisadi bərabərsizliklər həll olunmalıdır

Pearson, bəzi azlıq qrupları üçün təcavüz, ayrı-seçkilik və ya pis yaşayış şəraiti kimi digər stress faktorlarının təbiətin sakitləşdirici təsirlərini üstələdiyini qeyd edir. O, belə nəticəyə gəlir:

"Zəif qruplar üçün ədalətsiz münasibət, yaxşı iş imkanlarının olmaması və ya pis yaşayış şəraiti kimi digər amillər, ağac örtüyünün sağlamlıq faydalarını kompensasiya edə bilmir."

Tədqiqatçılar, şəhərlərin yaşıl zonasının artırılmasının vacib bir ictimai səhiyyə aləti olduğunu, lakin bununla yanaşı, ən zəif qrupların sosial və iqtisadi bərabərsizliyinin əsas səbəblərinin də həll edilməsinin vacibliyini vurğulayırlar.

Mənbə: Michigan Dövlət Universiteti