Advocaten moeten AI omarmen of risico lopen op beroepsfouten

De weerstand tegen AI in de juridische wereld

De juridische sector wordt vaak geassocieerd met traditionele beelden: houten lambriseringen, leren wetboeken en formele zalen. Technologie zoals apps en chatbots past daar ogenschijnlijk niet bij. Een bekend voorbeeld uit de beginjaren van de pandemie is de ‘Lawyer Cat’: een advocaat die tijdens een Zoom-vergadering per ongeluk een kattenfilter activeerde. Dit soort incidenten illustreert hoe onwennig veel juristen zijn met moderne technologie.

Ook het gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) verloopt niet altijd soepel. Zo werd een advocaat uit Massachusetts bestraft omdat hij in een rechtszaak niet-bestaande zaken aanhaalde die door ChatGPT waren ‘verzonnen’. In Californië kreeg een andere jurist een boete van $10.000 voor soortgelijke fouten veroorzaakt door AI. Het is dan ook begrijpelijk dat veel advocaten terughoudend zijn om AI in te zetten, ondanks de voordelen die het biedt.

Een juridische verplichting tot AI-gebruik?

Toch kan een bijzondere regel in de juridische sector ervoor zorgen dat advocaten binnenkort wel moeten investeren in AI. Wie dat niet doet, loopt het risico op een beroepsfout. Deze ontwikkeling kan ook gevolgen hebben voor andere beroepen, zoals accountants en artsen. Zij kunnen eveneens gedwongen worden technologie te omarmen, of ze dat nu willen of niet.

Belangrijk om te benadrukken: ik ben geen jurist, maar een journalist. De informatie in dit artikel is gebaseerd op eigen onderzoek en gesprekken met praktiserende advocaten. Voor juridisch advies dient u altijd contact op te nemen met uw eigen beroepsvereniging.

Fiduciaire verplichtingen drijven de verandering

In veel beroepen volstaat het om ‘goed genoeg’ te presteren. Voor journalisten betekent dat bijvoorbeeld dat feiten correct worden gerapporteerd en dat de lezer voldoende wordt geïnformeerd. Advocaten daarentegen hebben strengere verplichtingen. Zij moeten niet alleen hun cliënten goed vertegenwoordigen, maar ook vertrouwelijk omgaan met informatie en redelijke tarieven hanteren.

Tot voor kort betekende dit vooral dat advocaten onnodige kosten moesten vermijden, zoals dure maaltijden of overbodig juridisch onderzoek. AI kan echter een nieuwe standaard zetten voor wat ‘competent’ betekent. Wie AI niet gebruikt, riskeert niet alleen inefficiëntie, maar ook juridische problemen.

Efficiëntie wordt een plicht

Veel advocaten zijn huiverig voor nieuwe technologie, mede door de risico’s op fouten en hoge boetes. Toch lijkt het erop dat AI-gebruik binnenkort geen keuze meer is. De American Bar Association (ABA) heeft in een formeel advies duidelijk gemaakt dat het gebruik van generatieve AI (GAI) steeds belangrijker wordt. Deze tools kunnen snel nieuwe, ogenschijnlijk door mensen gemaakte content genereren op basis van gebruikersvragen. Voor advocaten betekent dit dat ze AI moeten inzetten om aan hun professionele verplichtingen te voldoen.

Deze ontwikkeling kan een domino-effect hebben. Ook andere beroepen met strikte regels, zoals accountants en artsen, kunnen gedwongen worden technologie te adopteren. Wie dat niet doet, loopt het risico op aansprakelijkheid of andere juridische gevolgen.

"Generatieve AI-tools bieden de mogelijkheid om snel nieuwe, ogenschijnlijk door mensen gemaakte content te creëren op basis van gebruikersvragen. Voor advocaten betekent dit dat ze deze technologie moeten integreren om aan hun professionele verplichtingen te voldoen."

Conclusie: AI wordt onvermijdelijk

De juridische sector staat voor een paradigmaverschuiving. Advocaten die AI blijven vermijden, riskeren niet alleen hun efficiëntie, maar ook hun professionele reputatie. Andere sectoren kunnen binnenkort hetzelfde dilemma tegenkomen. De boodschap is duidelijk: wie niet meegaat in de technologische vooruitgang, loopt achter de feiten aan – en dat kan juridisch gezien duur uitpakken.