AI als digitale controleur op de werkvloer

De discussie over de toekomstige impact van kunstmatige intelligentie (AI) draait vaak om extreme scenario’s: een wereld waarin AI banen wegvaagt of juist een utopie waarin technologie het werk verlicht. Maar één cruciaal detail wordt vaak over het hoofd gezien: AI maakt het leven van werknemers al nu een stuk zwaarder.

Volgens The Guardian gebruikt inmiddels minstens een derde van de Britse werkgevers zogenoemde ‘bossware’ – software die werknemers monitoren en vaak gekoppeld is aan AI. In de Verenigde Staten ligt dat percentage nog hoger: zo’n 61% van de bedrijven past AI-gebaseerde analyses toe om de productiviteit van medewerkers te meten.

Van handscanners tot AI-toezicht

Het idee om werknemers te controleren is niet nieuw. Al sinds de jaren 2010 moesten Amazon-medewerkers in magazijnen handscanners gebruiken die zelfs toiletbezoeken registreerden. Maar met de opkomst van AI krijgen bazen nu krachtigere tools in handen om hun personeel onder druk te zetten en maximale productiviteit af te dwingen.

Nazrul Islam, hoogleraar aan de Royal Docks School of Business and Law, waarschuwt in een recent opiniestuk in The Guardian voor de directe gevaren van AI op de werkvloer. Volgens hem is de grootste bedreiging voor werknemers niet massale automatisering, maar de verslechterende werkomstandigheden die AI met zich meebrengt.

Druk, gefragmenteerd en minder menselijk

De gevolgen van AI-toezicht zijn duidelijk: een groeiende kloof in vaardigheden, het verdwijnen van autonomie en steeds slechtere werkomstandigheden. Islam voorspelt dat veel banen wel blijven bestaan, maar dat ze zwaarder, gefragmenteerder en minder menselijk zullen worden.

Voorbeelden zijn er genoeg. In de VS worden fastfoodmedewerkers en Amazon-chauffeurs steeds vaker onderworpen aan AI-gebaseerde surveillance. Kantoormedewerkers voelen zich gedwongen harder te werken onder constante AI-controle – of riskeren hun baan in een van de meest competitieve arbeidsmarkten sinds de economische crisis van 2008.

«De keuze over hoe AI het werk zal veranderen, wordt niet gemaakt in de bestuurskamers van Silicon Valley of tijdens toespraken op topconferenties. Het gebeurt nu, per werkplek, verspreid over Groot-Brittannië en de hele wereld.»

— Nazrul Islam, hoogleraar Royal Docks School of Business and Law

De realiteit achter de AI-hype

Hoewel de discussie over AI nog steeds draait om toekomstige doemscenario’s of utopieën, is het belangrijk om naar de huidige situatie te kijken. Want de grootste problemen spelen zich al af in de alledaagse werkelijkheid van elke dienst.

Meer over surveillance op de werkvloer: Amazon dwingt bezorger door te werken ondanks bosbrand