Data centers hoeven niet lelijk te zijn: fantasievolle ontwerpen om weerstand te verminderen

Data centers: noodzakelijk, maar ongeliefd

De opkomst van kunstmatige intelligentie dwingt techbedrijven tot een race om datacenters te bouwen. In de Verenigde Staten staan er nu zo’n 4.000, en binnenkort komen daar nog eens 3.000 bij. Toch is er één groot probleem: niemand wil er een in de eigen achtertuin.

De weerstand tegen datacenters is groot. Ze verbruiken enorme hoeveelheden energie en water, vervuilen de omgeving en zijn vaak architectonisch een aanslag op het oog. De meeste complexen beslaan honderden hectares en bestaan uit onopvallende, betonnen dozen zonder ramen. Gebouwd voor snelheid, efficiëntie en lage kosten, staat functionaliteit voorop – niet de uitstraling.

Fantasievolle ontwerpen als oplossing?

Omdat de huidige datacenters weinig enthousiasme oproepen, bedenken critici en ontwerpers alternatieven. Op sociale media circuleren AI-gegenereerde beelden van hoe deze gebouwen eruit zouden kunnen zien. Denk aan een datacenter dat lijkt op de hobbitwoningen uit De Hobbit, een middeleeuws kasteel of zelfs een Grieks tempelcomplex.

Venture capitalist Joshua Kushner lanceerde de discussie met de oproep: ‘Maak datacenters esthetisch aantrekkelijk.’ Zijn pleidooi werd opgepikt door anderen, waaronder Mike Bird, redacteur bij The Economist, die een datacenter voorstelde dat doet denken aan de Parthenon. Zijn reactie: ‘Dit is niet onmogelijk.’

Van sprookjes tot lokale inspiratie

Ook ontwerper Joshua Puckett deelt zijn visie. Volgens hem hoeven datacenters geen sciencefiction- of klassieke tempels te worden. In plaats daarvan stelt hij voor om gebouwen te ontwerpen die aansluiten bij de lokale omgeving. Hij toonde voorbeelden van hypothetische datacenters in Sydney, Denver en Columbia Basin (Washington), met golvende daken die naadloos in het landschap opgaan.

‘De kans ligt niet in Grieks of technofuturistisch ontwerp, maar in regionaal geïnspireerde vormen die zich voegen naar het landschap in plaats van ertegenin.’
— Joshua Puckett, ontwerper

Kunnen mooie datacenters de weerstand wegnemen?

Hoewel de meeste voorstellen nog in de fantasiefase zitten, laat de discussie zien dat architectuur een rol kan spelen in de acceptatie van datacenters. Een aantrekkelijk ontwerp zou de ‘Not In My Backyard’-mentaliteit kunnen verminderen, zelfs als de praktische bezwaren – zoals energieverbruik – blijven bestaan.

De toekomst: functionaliteit én vormgeving

Voor techbedrijven en overheden wordt het een uitdaging om datacenters zowel efficiënt als aantrekkelijk te maken. Of de fantasievolle ontwerpen ooit werkelijkheid worden, is nog maar de vraag. Maar één ding is zeker: de huidige grijze dozen zijn niet langer acceptabel.