De kwantumdreiging voor Bitcoin

De discussie over kwantumcomputers en Bitcoin gaat vaak langs elkaar heen. Enerzijds is er de technische vraag: kan een kwantumcomputer de cryptografische beveiliging van Bitcoin kraken? Anderzijds is er de juridische vraag: wat gebeurt er als iemand met een kwantumcomputer privésleutels van oude wallets achterhaalt en de bitcoins overmaakt?

Twee verschillende debatten

Het technische debat is een kwestie van engineering. Als kwantumcomputers sterk genoeg worden om de digitale handtekeningen van Bitcoin te breken, kan het protocol daarop reageren. Nieuwe adressen, migratie-regels, soft forks en sleutelrotatie zijn mogelijke oplossingen. Dit is een uitdaging, maar blijft een technisch probleem.

Het juridische debat is complexer. Stel dat iemand een kwantumcomputer gebruikt om de privésleutel van een oude wallet te achterhalen en de bitcoins overmaakt. Is dat dan diefstal of het ophalen van verlaten eigendom? In april 2026 stelde BIP-361 voor om meer dan 6,5 miljoen bitcoins in kwetsbare UTXO’s te bevriezen, waaronder meer dan een miljoen bitcoins van Satoshi. Dit is geen abstracte discussie meer, maar een strijd over eigendom, confiscatie en de betekenis van eigendom in een systeem dat alleen controle erkent.

Wat zegt het klassieke eigendomsrecht?

Het klassieke eigendomsrecht geeft een duidelijk antwoord: het is diefstal. Dit antwoord zal sommige Bitcoiners frustreren, omdat Bitcoin eigendom niet op dezelfde manier afdwingt als de wet. Bitcoin erkent alleen controle. Als iemand een geldige transactie kan produceren, accepteert het netwerk deze. Maar dat maakt de juridische vraag des te belangrijker.

Hoe meer Bitcoin leunt op controle, hoe duidelijker het moet zijn wat de wet zegt over de onderliggende handeling. En op dat vlak is de wet niet mysterieus. Oude bitcoins zijn niet eigendomloos omdat ze oud zijn.

Het echte kwantumrisico

Het kwantumrisico voor Bitcoin is kleiner dan vaak wordt gedacht. Niet alle bitcoins zijn even kwetsbaar. In de meeste gevallen onthult een adres de publieke sleutel pas wanneer de eigenaar een transactie doet. Een kwantumaanvaller kan niet zomaar naar elk ongebruikt adres op de blockchain kijken en de privésleutel achterhalen.

Het echte risico zit in een beperkte categorie outputs:

  • Pay-to-public-key outputs: Vroege outputs die de volledige publieke sleutel op de blockchain onthullen.
  • Oudere scriptconstructies: Sommige oude scriptconstructies onthullen ook de publieke sleutel.
  • Taproot-outputs: Een P2TR-output commit direct naar een 32-byte outputkey, niet naar een hash daarvan.
  • Adreshergebruik: Als een gebruiker bitcoins uitgeeft en daarna dezelfde sleutelmaterial gebruikt voor nieuwe outputs, kan de publieke sleutel worden blootgesteld.

Deze bitcoins zijn het meest kwetsbaar voor kwantumaanvallen.

De timing van het risico

Op 31 maart 2026 publiceerde Google Quantum AI onderzoek waaruit blijkt dat de secp256k1-curve van Bitcoin kan worden gekraakt met minder dan 500.000 fysieke qubits. Dit is een twintigvoudige vermindering ten opzichte van eerdere schattingen van ongeveer negen miljoen qubits. Het onderzoek modelleert ook een directe aanval op de mempool: tijdens een