Voel je je ongemakkelijk of zie je vreemde schimmen in een huis met een reputatie als 'spookhuis'? Dan is de kans groot dat infrageluid – laagfrequente geluidsgolven onder de 20 Hz – hiervoor verantwoordelijk is. Dat concluderen onderzoekers in een nieuwe studie gepubliceerd in Frontiers in Behavioral Neuroscience.
Infrageluid ontstaat door trillende leidingen, airco-systemen, verkeer of zelfs windturbines. Deze geluidsgolven zijn voor mensen vaak niet hoorbaar, maar kunnen wel een gevoel van onbehagen, angst of zelfs een 'aanwezigheid' oproepen. De wetenschappers achter het onderzoek benadrukken dat deze fysieke factoren een logische verklaring kunnen bieden voor vermeende paranormale ervaringen.
Onderzoek naar psychologische mechanismen
Al jaren zoeken wetenschappers naar rationele verklaringen voor vermeende spookervaringen. In 2003 voerde psycholoog Richard Wiseman van de Universiteit van Hertfordshire twee studies uit om de psychologische mechanismen achter deze ervaringen te onderzoeken. Proefpersonen liepen door Hampton Court Palace in Engeland en de South Bridge Vaults in Schotland – twee locaties met een reputatie voor vreemde verschijnselen – en rapporteerden waar ze ongewone sensaties ervoeren.
De resultaten toonden aan dat proefpersonen vaker vreemde ervaringen meldden in ruimtes die bekendstonden als 'spookachtig', zelfs als ze niet op de hoogte waren van de geruchten. Opvallend was dat deze locaties ook variaties vertoonden in magnetische velden, luchtvochtigheid en verlichting. Wiseman vermoedde dat sterke magnetische velden de hersenen beïnvloeden, vergelijkbaar met hoe elektrische stimulatie van de gyrus angularis het gevoel kan oproepen dat er iemand achter je staat die je bewegingen nabootst.
Infrageluid als verklaring
De nieuwe studie bouwt voort op dit onderzoek en wijst infrageluid aan als een cruciale factor. Hoewel mensen deze lage frequenties meestal niet bewust horen, kunnen ze wel lichamelijke reacties uitlokken, zoals een gevoel van onrust of een vermeende aanwezigheid. Dit fenomeen wordt ook wel 'spookgeluiden' genoemd en kan optreden in gebouwen met slechte geluidsisolatie of nabij bronnen van infrageluid, zoals snelwegen of industriële installaties.
De onderzoekers hopen dat deze bevindingen helpen om vermeende paranormale ervaringen beter te begrijpen en te verklaren. 'Mensen zijn vaak geneigd om vreemde ervaringen toe te schrijven aan het bovennatuurlijke, terwijl er vaak een natuurlijke verklaring is', aldus een van de auteurs van de studie.