Onderzoekers hebben voor het eerst in detail in kaart gebracht hoe dagelijkse temperatuurschommelingen tussen opeenvolgende dagen ontstaan en welke factoren deze beïnvloeden. Deze schommelingen, ook wel dag-tot-dag temperatuurvariabiliteit genoemd, hebben verstrekkende gevolgen voor menselijke gezondheid, ecosystemen en economische activiteiten.

Grote patronen ontdekt in Noord-Amerika en Eurazië

Een recent onderzoek, gepubliceerd in het Journal of Geophysical Research: Atmospheres, analyseert gegevens uit de periode 1961 tot 2014. Hierbij zijn waarnemingen, heranalysegegevens en simulaties van CMIP6-modellen gebruikt. De studie toont aan dat er een coherent grootschalig patroon van temperatuurvariabiliteit bestaat in zowel Eurazië als Noord-Amerika.

De belangrijkste oorzaak van deze variabiliteit is de noord-zuidverplaatsing van warme en koude luchtmassa’s. Deze bewegingen beïnvloeden de temperatuurgradiënten en kunnen stormactiviteit en bredere weersystemen moduleren.

Seizoensafhankelijke oorzaken

De drijvende krachten achter deze temperatuurschommelingen verschillen per seizoen:

  • Winter: Grote meteorologische patronen domineren. Denk aan straalstromen en hogedrukgebieden die koude luchtmassa’s naar het zuiden duwen.
  • Zomer: Lokale feedbackmechanismen tussen land en atmosfeer spelen een grotere rol. Bijvoorbeeld verdamping, bodemvocht en vegetatie beïnvloeden de temperatuur.

Belang voor klimaatvoorspelling en adaptatie

De bevindingen bieden nieuwe inzichten in de mechanismen achter temperatuurvariabiliteit. Dit kan helpen bij het verbeteren van seizoensgebonden klimaatrisicovoorspellingen en adaptatiestrategieën. Zo kunnen overheden en bedrijven beter anticiperen op extreme weersomstandigheden en hun impact beperken.

"Deze studie toont aan dat dagelijkse temperatuurschommelingen niet willekeurig zijn, maar een direct gevolg van grootschalige atmosferische processen. Dit inzicht is cruciaal voor het ontwikkelen van betere klimaatmodellen en risicobeheersstrategieën."

— Yun Qian, Editor, JGR: Atmospheres

Referentie

Liu, Q., & Fu, C. (2026). Interannual variations in the day-to-day temperature variability in the northern hemisphere and possible causalities. Journal of Geophysical Research: Atmospheres, 131, e2025JD045754. https://doi.org/10.1029/2025JD045754