Oorlog winnen? Willen is de sleutel, niet alleen wapens

Wie een oorlog wil voorspellen, kijkt vaak naar cijfers: hoeveel soldaten, vliegtuigen, tanks en geld heeft een land? Die metrics domineren de analyse voorafgaand aan een conflict. Toen Rusland in 2022 Oekraïne binnenviel, was de consensus snel duidelijk: een groter en beter uitgerust leger zou een kleinere buur snel overweldigen. Rusland had immers het op drie na grootste leger ter wereld – dus waarom zou het niet winnen?

Maar oorlog is geen boekhoudkundige oefening. Het is een dynamisch proces waarin menselijke, politieke en materiële krachten samenkomen. En een van de meest onderbelichte waarheden is dat macht niet gaat om een statische voorraad, maar om een relatie.

De formule voor succes: Wil × Middelen

Een oud-militair die mij ooit trainde, leerde me een eenvoudige maar krachtige les: Macht = Wil × Middelen. Deze formule is geen statisch gegeven, maar een voortdurend veranderend evenwicht.

De wil van een natie – en daarmee van haar strijdkrachten – wordt bepaald door leiderschap, legitimiteit en steun van de bevolking. De middelen, zoals industriële capaciteit, bondgenoten en effectiviteit op het slagveld, kunnen groeien, slinken of verkeerd worden ingezet. De uitkomst van een oorlog hangt niet af van één van deze factoren, maar van hoe ze samenwerken en zich ontwikkelen.

Oekraïne: waar wil en middelen samenkomen

Vanaf het begin van de invasie gingen veel analisten ervan uit dat Rusland snel zou winnen. Ik niet. Tijdens mijn werk met Oekraïense strijdkrachten zag ik de professionaliteit, de kwaliteit en vooral de wil van soldaten en burgers om hun soevereiniteit te verdedigen. Tegelijkertijd kende ik de Russische strijdkrachten goed genoeg om te weten dat gebrek aan leiderschap, cohesie en effectiviteit hun numerieke overwicht teniet zou doen.

Een recente analyse van Brynn Tannehill bevestigt deze inschatting. Oekraïne heeft niet alleen standgehouden – het heeft zich aangepast, geïnnoveerd en in cruciale gebieden zelfs de overhand gekregen, met name op het gebied van droneoorlogvoering en diepe aanvalscapaciteiten. De wil van het land en haar regering is de afgelopen jaren alleen maar sterker geworden. De recente successen – waarbij Rusland’s voorjaarsoffensief werd gestuit zonder significant grondgebied te verliezen (en mogelijk zelfs een deel te heroveren) – zijn het resultaat van een land dat zijn wil en middelen optimaal inzet en continu aanpast aan de realiteit van de oorlog.

Rusland: de wil brokkelt af

Rusland begon de oorlog met aanzienlijke middelen, maar kampt nu met een uitputtingsslag. Recruteringstekorten, gedwongen mobilisatie en enorme verliezen zijn niet alleen tekenen van militaire nederlagen – ze wijzen op een systeem dat onder druk staat. De wil om door te vechten neemt af, terwijl de middelen slinken. Dit is geen tijdelijke tegenslag, maar een structureel probleem dat de oorlog op de lange termijn onhoudbaar maakt.

"Kijk naar de veranderingen in de loop van de oorlog," zei mijn mentor ooit. "Naties en legers opereren zelden op volle capaciteit in beide factoren. Wie dat begrijpt, begrijpt oorlog."

De les van Oekraïne is duidelijk: militaire macht alleen is niet genoeg. De wil om te vechten, om te overleven en om te winnen, bepaalt uiteindelijk wie een oorlog wint.