Trump overweegt twee desastreuze opties voor Iran: oorlog of economische instorting

De dreiging van nucleaire vernietiging lijkt zijn effect te hebben verloren. Toen president Donald Trump eerder deze week een door kunstmatige intelligentie gegenereerde foto van zichzelf in pak, zonnebril en met een aanvalsgeweer plaatste onder de tekst ‘NO MORE MR. NICE GUY’, reageerde Iran met een scherpe tegenaanval op X (voorheen Twitter).

De Iraanse ambassade in Ghana deelde een gemanipuleerde filmposter met de titel ‘RATED DJT’, waarin Trumps bericht werd vergeleken met een slechte film: ‘excessieve hoofdletters, extreme instabiliteit, nepplot, geen uitweg’. Met een score van 34% op Rotten Oranges, 47/100 op MAGAcritic en een 4,5/10 op de (fictieve) IMDB, concludeerde de poster: ‘CinemaSnore: F−’.

Toch is deze schermutseling op sociale media geen indicatie van verminderde dreiging. De oorlog tussen de VS en Iran is juist in een gevaarlijker fase beland. Volgens recente berichten overweegt het Witte Huis twee opties die beide catastrofale gevolgen kunnen hebben: een grootschalige militaire escalatie of een langdurige economische blokkade – of beide.

Van nucleaire dreiging naar economische oorlog

Drie weken geleden dreigde Trump met nucleaire vernietiging als Iran zich niet onvoorwaardelijk zou overgeven. ‘Een hele beschaving zal vannacht sterven, voor altijd’, waarschuwde hij. Iran gaf niet toe. In plaats daarvan sloot het land een wapenstilstand met de VS en opende de Straat van Hormuz opnieuw voor scheepvaart. Maar al snel herhaalde de VS deze stap door zelf een blokkade in te stellen op de cruciale handelsroute.

De gevolgen zijn direct voelbaar: de prijzen van olie, aardgas, kunstmest en andere grondstoffen stijgen wereldwijd. De schijnbare stabiliteit van de wapenstilstand – afwisselend open en gesloten routes, onderhandelingen die nooit tot resultaat leiden, en Trumps steeds extremere dreigementen – maskeert een diepere crisis. De spanningen zijn allesbehalve afgenomen.

Twee opties, beide met verwoestende gevolgen

Volgens een rapport van Axios-journalisten Barak Ravid en Marc Caputo bevindt de oorlog zich in een fase die doet denken aan de Koude Oorlog: financiële sancties, militaire interventies en eindeloze onderhandelingen. Maar deze vergelijking gaat mank, want de Koude Oorlog kende tenminste een zekere mate van stabiliteit. De huidige situatie is juist uiterst onvoorspelbaar.

Trump overweegt twee strategieën: een militaire aanval op Iran of het volhouden van de economische blokkade. Beide opties zullen Iran verder onder druk zetten, maar ook de wereldwijde economie zwaar treffen. Een langdurige blokkade kan leiden tot maandenlange hoge energieprijzen en zelfs een wereldwijde hongersnood.

Een dag na het rapport van Ravid en Caputo werd duidelijk dat de VS een Iraans voorstel voor nieuwe onderhandelingen over het nucleaire programma heeft afgewezen. De impasse blijft bestaan, en de risico’s nemen toe.

De illusie van controle

De schijnbare rust in de wapenstilstand is misleidend. De herhaalde openingen en sluitingen van de Straat van Hormuz, de falende onderhandelingen en de escalerende retoriek tonen aan dat de situatie allesbehalve onder controle is. Terwijl Trump zich richt op nieuwe manieren om Iran te straffen, groeit de vrees dat de VS en Iran onbedoeld afglijden naar een nog grotere confrontatie.

De komende weken zullen beslissend zijn. Beide landen staan voor een keuze: escalatie of onderhandelingen. Maar met de huidige dynamiek lijkt geen van beide opties een duurzame oplossing te bieden. De wereld houdt de adem in.