Trump schortt Straat van Hormuz-plan op na Saoedi-Arabische tegenwerking

De Amerikaanse president Donald Trump heeft zijn plannen voor Project Freedom – een escorteprogramma voor schepen in de Straat van Hormuz – na amper 48 uur opgeschort. Volgens ingewijden was de directe aanleiding de weigering van Saoedi-Arabië om Amerikaanse militaire vliegtuigen toegang te verlenen tot het eigen luchtruim.

Trump maakte het plan bekend tijdens een toespraak op zondag. Hij kondigde aan dat de VS schepen zouden begeleiden om veilig door de strategisch belangrijke zeestraat te varen, waar recentelijk meerdere incidenten met olietankers plaatsvonden. Dinsdag volgde echter een plotselinge ommezwaai: het project werd direct bevroren in de hoop een vredesakkoord met Iran te sluiten.

Maar pas na de blokkade door Saoedi-Arabië besloot Trump definitief af te zien van de missie. Twee Amerikaanse ambtenaren vertelden aan NBC News dat Saoedi-Arabië de Amerikaanse strijdkrachten verbood om gebruik te maken van de Prince Sultan Airbase of door het Saoedische luchtruim te vliegen. Dit maakte het onmogelijk om de escorteoperatie uit te voeren.

De Saoedische reactie kwam als een verrassing voor de Amerikaanse regering. Saoedische leidinggevenden reageerden furieus op Trumps aankondiging en trokken direct de toestemming in. Een Saoedische bron reageerde op de vraag of Project Freedom een verrassing was met de opmerking:

"Het probleem met die aanname is dat dingen in realtime snel veranderen."

Ondanks de plotselinge annulering beweerde een Witte Huis-functionaris dat regionale bondgenoten vooraf op de hoogte waren gesteld. Toch bleken niet alleen buitenlandse partners verrast: ook leden van Trumps eigen kabinet prezen het plan nog enkele uren voor de president het alsnog introk.

Trump ondernam direct stappen om de toegang tot het Saoedische luchtruim te herstellen. Hij voerde een gesprek met kroonprins Mohammed bin Salman, maar zonder succes. De komende tijd zal de Amerikaanse president moeten zoeken naar een alternatieve oplossing om de veiligheid van schepen in de regio te waarborgen.