In de jaren 1970 legden de vooraanstaande neurowetenschappers Alexander Luria (Rusland) en Karl Pribram (Stanford University) samen met collega’s de basis voor het moderne begrip van executieve functies. Deze term beschrijft complexe mentale processen zoals aandacht, bewustzijn en besluitvorming.

Uit hun onderzoek bleek dat de frontale kwab – het voorste deel van de hersenen – fungeert als de ‘directeur’ van ons brein. Deze zone reguleert hoe we informatie verwerken, opties afwegen en weloverwogen keuzes maken in plaats van impulsief te handelen.

De executieve functies omvatten onder meer:

  • Focus en concentratie: Het vermogen om aandacht te richten op relevante taken, zelfs bij afleiding.
  • Werkgeheugen: Het vasthouden en manipuleren van informatie op korte termijn.
  • Cognitieve flexibiliteit: Het aanpassen aan veranderende omstandigheden of nieuwe taken.
  • Impulscontrole: Het onderdrukken van ondoordachte reacties.
  • Planning en organisatie: Het opstellen en uitvoeren van strategieën om doelen te bereiken.

Deze functies zijn cruciaal voor effectief leiderschap. Een CEO die deze vaardigheden verliest, kan moeite krijgen met strategische beslissingen, prioriteiten stellen of zelfs dagelijkse bedrijfsvoering. Dit roept belangrijke vragen op over de gezondheid en veerkracht van topbestuurders.

«De frontale kwab is als de CEO van het brein: zonder goed functionerende executieve functies raakt de hele organisatie in de war.» – Neurowetenschappelijk principe

Hoewel executieve disfunctie vaak geassocieerd wordt met veroudering of neurologische aandoeningen zoals dementie of ADHD, kan het ook optreden door stress, slaapgebrek of andere psychologische factoren. Voor leidinggevenden is het essentieel om signalen tijdig te herkennen, zoals verminderde besluitvaardigheid, chaotisch gedrag of moeite met multitasken.

Organisaties zouden meer aandacht moeten besteden aan de mentale gezondheid van hun topbestuurders. Preventieve maatregelen, zoals regelmatige gezondheidschecks en stressmanagement, kunnen helpen om de executieve functies te behouden en de bedrijfsprestaties te waarborgen.