De oorlog die de Verenigde Staten en Israël zijn begonnen tegen Iran heeft de mondiale energiemarkt ernstig verstoord. Ruim 20 procent van de wereldwijde olie- en lng-leveringen loopt vast, met stijgende prijzen tot gevolg. Toch blijkt uit twee nieuwe rapporten dat de wereld al voorbij een fundamenteel keerpunt is in de energietransitie – zelfs voordat de oorlog de markt verder opschudde.
Uit analyses van het Internationaal Energieagentschap (IEA) en het onderzoeksbureau Ember blijkt dat de wereld het ‘tijdperk van elektriciteit’ is binnengetreden. Traditionele fossiele brandstoffen zoals olie en gas, die vroeger cruciaal waren voor mobiliteit, verwarming en industrie, worden steeds vaker vervangen door elektriciteit. En het goede nieuws: een groeiend deel van die stroom komt uit hernieuwbare bronnen.
In 2025 was een recordjaar voor schone energie. Zonne-energie werd de grootste bron voor de groeiende vraag naar elektriciteit. Bovendien overtrof de nieuwe capaciteit van koolstofvrije bronnen – zoals wind, kernenergie en waterkracht – de totale stijging van de elektriciteitsvraag. Dit betekent dat hernieuwbare energie fossiele brandstoffen begon te verdringen.
Economische groei zonder fossiele brandstoffen
Volgens Daan Walter, hoofdonderzoeker bij Ember, was 2025 een jaar waarin de economie groeide en de vraag naar elektriciteit sterk toenam – maar die groei werd volledig opgevangen door hernieuwbare energie. Voor het eerst in meer dan een eeuw overtrof de opwekking uit schone bronnen die uit kolen. Dit keerpunt werd vooral gedreven door China en India, die samen goed zijn voor 42 procent van de wereldwijde fossiele stroomproductie.
In beide landen daalde de elektriciteitsproductie uit fossiele brandstoffen in 2025 voor het eerst dit millennium. Ze investeren massaal in zonne- en windenergie, gecombineerd met batterijopslag. De kosten van batterijen daalden met 45 procent – een nog grotere daling dan de 20 procent in 2024.
Geen recessie, maar structurele verandering
Een opvallend detail: de stagnatie in het gebruik van fossiele brandstoffen was in 2025 niet gekoppeld aan een economische recessie. De wereldeconomie groeide normaal, wat aangeeft dat hernieuwbare energie een blijvende trend is. Dit suggereert dat de energietransitie niet langer theoretisch is, maar een realiteit die de klimaatdoelen dichterbij brengt.
"Dit was een jaar waarin de economie groeide, de vraag naar elektriciteit gezond toenam – en toch werd die groei volledig opgevangen door hernieuwbare energie."
De rapporten tonen aan dat de wereld op weg is naar een toekomst waarin elektriciteit de ruggengraat van de economie vormt, aangedreven door schone bronnen. De oorlog in het Midden-Oosten kan de energiemarkten nog verder ontwrichten, maar de onderliggende trend blijft overeind: de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen neemt af, en de transitie naar een duurzame energievoorziening versnelt.