Pekin, 10 kwietnia 2025 r. – Chiński minister spraw zagranicznych Wang Yi wezwał w środę do natychmiastowego ogłoszenia kompleksowego zawieszenia broni w trwającym od dwóch miesięcy konflikcie zbrojnym między Stanami Zjednoczonymi a Iranem. Jego deklaracja może nadać nowy impuls zastojowym dotąd negocjacjom pokojowym.
Wang Yi wyraził „głębokie zaniepokojenie” sytuacją, podczas spotkania z irańskim ministrem spraw zagranicznych Abbasem Araghchim, który przybył do Pekinu po raz pierwszy od rozpoczęcia wojny 28 lutego. Chińsko-irańskie więzi gospodarcze i polityczne dają Pekinowi unikalną pozycję wpływu na Teheran.
Administracja Donalda Trumpa naciska na Chiny, aby wykorzystały swoje relacje z Iranem i nakłoniły go do otwarcia strategicznej Cieśniny Ormuz. Niedawne działania USA w regionie, w tym tymczasowe wstrzymanie eskorty statków handlowych, miały na celu przywrócenie swobodnego przepływu przez cieśninę. Mimo napięć, tymczasowe zawieszenie broni utrzymuje się, choć w minionym tygodniu doszło do wymiany ognia podczas prób ponownego otwarcia szlaku.
Blokada Cieśniny Ormuz przez Iran, kluczowego szlaku transportowego dla ropy naftowej, gazu ziemnego, nawozów i innych produktów naftowych, doprowadziła do gwałtownego wzrostu cen paliw, destabilizując globalną gospodarkę i wywierając presję ekonomiczną na państwa, w tym na Chiny.
Cena ropy Brent, międzynarodowego benchmarku, w środę spadła do około 100 dolarów za baryłkę, znacznie odbiegając od wcześniejszych skoków cenowych w tym tygodniu. Nadal jednak pozostaje znacznie wyższa niż przed wybuchem wojny, kiedy wynosiła około 70 dolarów za baryłkę.
Wizyta Araghchiego w Chinach poprzedza planowaną wizytę Donalda Trumpa w Pekinie na szczycie z prezydentem Chin Xi Jinpingiem, zaplanowanym na 14-15 maja. Byłby to pierwszy oficjalny wyjazd Trumpa do Chin w trakcie jego drugiej kadencji oraz pierwszy od czasu jego wizyty w 2017 roku.
„Uważamy, że pilnie potrzebne jest kompleksowe zawieszenie broni, a wznowienie działań wojennych jest niedopuszczalne. Szczególnie ważne jest utrzymanie zaangażowania w dialog i negocjacje”, powiedział Wang Yi podczas spotkania, cytowany w nagraniu wideo.
Chiński minister podkreślił, że konflikt „trwa już ponad dwa miesiące i spowodował poważne straty wśród irańskiego społeczeństwa, a także poważnie wpłynął na pokój regionalny i globalny. Chiny są głęboko zaniepokojone tą sytuacją”.
W wywiadzie dla irańskich mediów państwowych z Pekinu, Araghchi stwierdził, że podczas wizyty omówiono kwestię Cieśniny Ormuz, irański program nuklearny oraz sankcje nałożone na Teheran. Irański minister podkreślił, że po wybuchu wojny Iran zyskał „podwyższoną pozycję międzynarodową”, demonstrując swoje zdolności i siłę.
Z kolei amerykański sekretarz stanu Marco Rubio wyraził nadzieję, że Chiny uświadomią Iranowi konieczność zwolnienia blokady Cieśniny Ormuz, która stanowi główny instrument nacisku Teheranu wobec żądań Trumpa dotyczących znacznego ograniczenia irańskiego programu nuklearnego.
„Mam nadzieję, że Chiny powiedzą Iranowi to, co należy powiedzieć”, oświadczył Rubio podczas briefingu w Białym Domu.