Chińska strategia: zysk bez wojny
Podczas gdy Stany Zjednoczone angażowały się w konflikt z Iranem, chiński prezydent Xi Jinping realizował swoją ulubioną taktykę – wykorzystywał amerykańskie rozproszenie i wewnętrzne podziały. Wojna w Iranie stała się dla Chin okazją do wzmocnienia wpływów dyplomatycznych, rozwoju energetyki odnawialnej oraz zdobycia cennych informacji wywiadowczych na temat amerykańskiej armii – bez wystrzelenia ani jednego pocisku.
Skutki dla łańcuchów dostaw i bezpieczeństwa energetycznego
Konflikt w regionie miał poważne konsekwencje dla globalnych łańcuchów dostaw, polityki energetycznej oraz ryzyka geopolitycznego. Choć trwają negocjacje pokojowe między USA a Iranem, zakłócenia w Cieśninie Ormuz nadal wpływają na światowy rynek ropy naftowej.
Dla Chin, które są największym światowym producentem paneli słonecznych, turbin wiatrowych, baterii i pojazdów elektrycznych, sytuacja stała się strategicznym testem. Chociaż około połowa chińskiego importu ropy przechodzi przez Cieśninę Ormuz, kraj ten jest w 85% samowystarczalny energetycznie. Odnawialne źródła energii oraz energetyka jądrowa stanowią już ponad 20% całkowitego zużycia energii, wyprzedzając ropę naftową jako drugie najważniejsze źródło energii.
Wpływ na amerykańskie zdolności wojskowe
Konflikt ujawnił słabości amerykańskiej armii, które zostały zarejestrowane przez chińskich planistów wojskowych. Stany Zjednoczone zużyły około 80% swojego zapasu pocisków manewrujących JASSM-ER, przenosząc je z Pacyfiku na Bliski Wschód. Wojna doprowadziła również do znacznego uszczuplenia zapasów pocisków Tomahawk, systemów Patriot, rakiet THAAD oraz dronów. Dla Pekinu była to darmowa lekcja na temat nowoczesnego amerykańskiego prowadzenia wojny – od wykorzystania AI w celowaniu po rotację grup lotniskowców.
Nowe otwarcie dyplomatyczne Chin
Chińska dyplomacja skorzystała na konflikcie w sposób, który trudno było przewidzieć. Podczas gdy administracja USA groziła bombardowaniem Iranu, Pekin pośredniczył w rozmowach pokojowych, angażując Pakistan. Równocześnie stolice od Rijadu po Dżakartę zastanawiają się, z którą supermocarstwem powinny się związać.
Jak zauważa Ian Bremmer, sojusznicy USA dostrzegli, że Waszyngton wycofuje systemy obronne z Azji, pozostawiając sojuszników bez osłony Patriot, a siły morskie przenosi z Pacyfiku do Zatoki Perskiej. Wiadomość dla Seulu, Tokio, Canberry i Tajpej jest jasna: gwarancje bezpieczeństwa USA mają swoje ograniczenia.
Chiński postęp w dziedzinie AI i surowców krytycznych
Wojna w Iranie przyspieszyła również chińskie inwestycje w sztuczną inteligencję. Choć kraje Zatoki Perskiej planowały masowe inwestycje w AI z udziałem firm takich jak Microsoft, Oracle i Nvidia, irańskie ataki na infrastrukturę AI w regionie zagroziły tym planom. Pekin, dysponujący drugą co do wielkości mocą obliczeniową AI na świecie, nie potrzebuje współpracy z Zatoką Perską, aby rozwijać swoją technologię.
Jednym z najcenniejszych aktywów Chin w tej chwili są rzadkie metale ziem. Stany Zjednoczone nie posiadają w znaczącej skali zdolności do separacji ciężkich metali ziem rzadkich, podczas gdy Chiny kontrolują około 70% światowej produkcji górniczej oraz 90% procesów separacji i produkcji magnesów.
Podsumowanie
Wojna w Iranie stała się dla Chin strategiczną okazją do umocnienia swojej pozycji na arenie międzynarodowej. Pekin zyskał bez angażowania się w konflikt, osłabiając jednocześnie pozycję Stanów Zjednoczonych. Chińskie inwestycje w energetykę odnawialną, AI i surowce krytyczne zyskały na znaczeniu, podczas gdy amerykańskie zdolności wojskowe zostały wystawione na próbę.