Jeep Wagoneer XJ: Pierwszy luksusowy SUV nowej generacji

W latach 70. i 80. rynek motoryzacyjny zmagał się z konsekwencjami dwóch poważnych kryzysów paliwowych. Pierwszy z nich wybuchł w 1973 roku, drugi zaś w 1979 roku. Ten ostatni zmusił American Motors Corporation (AMC) do gruntownych zmian w ofercie modelu Wagoneer SJ. Producent zdecydował się przywrócić do produkcji sześciocylindrowy silnik rzędowy oraz manualną skrzynię biegów, aby obniżyć koszty zakupu i poprawić ekonomikę jazdy.

Po ponad dwóch dekadach obecności na rynku, AMC było gotowe odejść od klasycznego Wagoneera. W 1984 roku firma zaprezentowała zupełnie nowy model – Jeepa XJ. Jego rozwój rozpoczął się jeszcze w latach 70., a kluczową rolę odegrało przejęcie AMC przez koncern Renault w 1979 roku. Francuski producent miał istotny wpływ na kształt nowego SUV-a, wprowadzając europejskie standardy konstrukcyjne.

Renault postawiło na mniejszy, lżejszy i bardziej ekonomiczny pojazd, który miał charakter bardziej samochodowy niż dotychczasowe konstrukcje Jeepa. Projektanci AMC, w tym słynny Dick Teague, otrzymali zalecenia, aby nadać XJowi bardziej europejskiego charakteru. Efektem tych prac było m.in. szkicowe wyobrażenie modelu opublikowane w 1982 roku na łamach magazynu Popular Science.

Wstępne projekty XJ wyróżniały się kanciastą sylwetką, charakterystyczną atrapą chłodnicy oraz elementami nawiązującymi do europejskich wzorców. Choć na etapie prototypu pojawiały się wątpliwości, czy Jeep utrzyma swoją markę na nowym pojeździe, ostatecznie zdecydowano się na zachowanie charakterystycznego designu. Prototyp XJ zaprezentowano bez loga AMC, wyposażony w białe opony i chromowane kołpaki, nawiązujące do stylistyki Wagoneera SJ.

Jeep XJ był pierwszym całkowicie nowym modelem od czasu wprowadzenia Wagoneera SJ w 1963 roku. Jego zadaniem było zastąpienie trzech klasycznych pojazdów: Cherokee, Wagoneera i Gladiatora. Innowacyjnym rozwiązaniem było zastosowanie konstrukcji unibody – zintegrowanego nadwozia i ramy. Dzięki temu XJ zyskał na lekkości, poprawie komfortu jazdy oraz lepszym parametrach eksploatacyjnych w porównaniu do tradycyjnych konstrukcji typu body-on-frame.

Projekt XJ był niezwykle kosztowny – AMC zainwestowało w jego rozwój aż 250 milionów dolarów (równowartość około 875 milionów dolarów w przeliczeniu na rok 1982). W tamtym okresie koncepcja kompaktowego SUV-a była nowatorska. Choć General Motors wprowadziło na rynek S-10 Blazer i S-15 Jimmy już w 1983 roku, modele te nie były tak przyjazne rodzinom jak Jeep XJ. Do 1991 roku dostępne były wyłącznie w wersji dwudrzwiowej, co znacznie ograniczało ich praktyczność.

Ford również dołączył do rywalizacji w 1984 roku, wprowadzając Bronco II w dwudrzwiowej odsłonie. Dopiero w 1991 roku pojawiła się wersja czterodrzwiowa, znana jako Explorer. Jeep XJ wyróżniał się na tle konkurencji, podobnie jak jego poprzednik, SJ. Koncentrował się na praktyczności i komforcie użytkowania, co szybko zyskało uznanie klientów.