Kalifornijczycy głosują nad reformą kontrowersyjnego prawa środowiskowego CEQA

CEQA – prawo, które paraliżuje Kalifornię

Kiedy mowa o przyczynach opóźnień w budownictwie w Kalifornii, California Environmental Quality Act (CEQA) zajmuje czołowe miejsce na liście. To prawo, obowiązujące od 1970 roku, wymaga od agencji rządowych przeprowadzania szczegółowych analiz wpływu na środowisko przed zatwierdzeniem projektów. Choć idea wydaje się prosta, w praktyce CEQA stało się narzędziem do blokowania inwestycji przez lata procedur i pozwów sądowych.

Reforma trafi na listopadową kartę do głosowania

W listopadzie kalifornijscy wyborcy będą mogli zdecydować o losach największej reformy CEQA od dekad. Inicjatywa, popierana przez Kalifornijską Izbę Handlową, zakłada wprowadzenie ścisłych terminów dla przeglądów środowiskowych i postępowań sądowych. Według założeń, przeglądy miałyby trwać maksymalnie 365 dni, a procesy sądowe – 270 dni. Obecnie takie procedury mogą się ciągnąć nawet kilka lat.

Izba Handlowa zebrała już ponad 900 tysięcy podpisów – znacznie więcej niż wymagane 546 tysięcy – co pozwoliło umieścić projekt na listopadowej karcie wyborczej. Celem reformy jest przede wszystkim przyspieszenie realizacji kluczowych inwestycji, takich jak:

• budownictwo mieszkaniowe,
• infrastruktura transportowa,
• projekty wodne i energetyczne,
• działania przeciwpożarowe.

CEQA jako narzędzie blokowania projektów

Pomimo dobrych intencji, CEQA stało się często wykorzystywane do celowego opóźniania inwestycji. Firmy i organizacje, nawet te bez rzeczywistych obaw środowiskowych, grożą pozwami sądowymi, żądając ustępstw od inwestorów. Takie praktyki, określane mianem „szantażu CEQA”, doprowadziły do sytuacji, w której nawet proste projekty, jak budowa ścieżek rowerowych czy planów rekrutacyjnych uczelni, mogą utknąć w biurokratycznym labiryncie na lata.

Reforma proponowana przez Izbę Handlową ma ograniczyć zakres przeglądów środowiskowych. Zamiast analizować wszystkie istotne oddziaływania, projekty miałyby być oceniane pod kątem zgodności z obiektywnymi standardami istniejących przepisów.

Głos Johna Myersa z Kalifornijskiej Izby Handlowej

„Naszym celem nie jest zmiana żadnego prawa środowiskowego. Nie gwarantujemy, że wszystkie projekty zostaną zrealizowane. Chcemy jedynie wprowadzić przewidywalność w procesie przeglądów, który obecnie jest chaotyczny i nieprzewidywalny”.

Kontrowersje wokół reformy

Choć inicjatywa zyskuje poparcie wśród przedsiębiorców i części polityków, spotyka się również z krytyką. Ochrona środowiska to jeden z kluczowych argumentów przeciwników reformy. Obawiają się oni, że skrócenie procedur może doprowadzić do podejmowania decyzji bez należytej analizy skutków dla ekosystemów.

Inni wskazują, że CEQA było skutecznym narzędziem do blokowania nieodpowiedzialnych inwestycji, takich jak niekontrolowana urbanizacja czy niszczenie terenów naturalnych. Według nich, reforma może osłabić mechanizmy kontroli, które chronią środowisko przed szkodliwymi projektami.

Co dalej z CEQA?

Jeśli obywatele Kalifornii zagłosują za reformą w listopadzie, stan zyska szansę na przyspieszenie budownictwa i rozwoju infrastruktury. Z drugiej strony, przeciwnicy ostrzegają przed ryzykiem podejmowania decyzji bez odpowiedniej troski o środowisko naturalne.

Niezależnie od wyniku głosowania, dyskusja o CEQA pokazuje, jak trudno jest pogodzić potrzeby rozwoju gospodarczego z ochroną środowiska. Kalifornia, będąca liderem w dziedzinie ekologii, stoi teraz przed wyzwaniem znalezienia równowagi między postępem a zrównoważonym rozwojem.