Korzystanie z AI przez zaledwie 10 minut osłabia zdolności umysłowe – nowe badanie

Coraz więcej głosów ostrzega przed długoterminowymi skutkami korzystania z narzędzi opartych na sztucznej inteligencji. Dotychczas jednak niewiele wiadomo o jej wpływie na ludzki mózg w krótkim okresie. Najnowsze badanie przeprowadzone przez naukowców z Carnegie Mellon, Oxford, MIT oraz UCLA ujawnia, że nawet 10-minutowa interakcja z AI może znacząco osłabić zdolności poznawcze.

Jak przebiegało badanie?

Uczestnicy eksperymentu mieli za zadanie rozwiązać serię zadań matematycznych opartych na ułamkach. Połowa grupy miała wykonywać je samodzielnie, natomiast druga połowa mogła korzystać z pomocy asystenta AI opartego na modelu GPT-5. Po pewnym czasie dostęp do AI został niespodziewanie odebrany, a uczestnicy musieli dokończyć test bez wsparcia.

Okazało się, że choć grupa korzystająca z AI osiągała lepsze wyniki na początku, to po jej odłączeniu ich skuteczność spadła o aż 20% w porównaniu do grupy kontrolnej. Co więcej, uczestnicy ci dwukrotnie częściej rezygnowali z rozwiązywania zadań, zamiast podejmować samodzielne próby.

AI a umiejętność samodzielnego myślenia

Badacze przeprowadzili również dodatkowy eksperyment, tym razem sprawdzając umiejętność czytania ze zrozumieniem. Wyniki okazały się podobne – uczestnicy korzystający z AI nie wykazywali przewagi w początkowej fazie testu, a po jej odłączeniu ich wyniki znacząco pogorszyły się w porównaniu do grupy, która nie korzystała z narzędzia.

Kluczowym wnioskiem jest to, że sposób korzystania z AI ma ogromne znaczenie. Osoby, które prosiły AI o gotowe odpowiedzi, doświadczyły największego spadku skuteczności i częściej rezygnowały z zadań. Aż 61% uczestników przyznało, że korzystało z AI w ten sposób. Z kolei ci, którzy prosili jedynie o podpowiedzi lub wyjaśnienia, radzili sobie równie dobrze jak grupa kontrolna.

Potwierdzenie wcześniejszych badań

Wyniki te są spójne z innymi badaniami, które wskazują na związek między korzystaniem z AI a pogorszeniem zdolności poznawczych. Jedno z badań przeprowadzonych przez MIT wykazało, że pisarze korzystający z dużych modeli językowych mieli niższą aktywność mózgową podczas pisania esejów w porównaniu do osób piszących samodzielnie. W dłuższej perspektywie prowadziło to do gorszych wyników zarówno pod względem językowym, jak i behawioralnym.

Podobne efekty zaobserwowano również wśród pracowników sektora wiedzy oraz medycyny. Ci, którzy polegali na AI przy wykonywaniu zadań, stawali się mniej zdolni do samodzielnego ich wykonania bez wsparcia narzędzi sztucznej inteligencji.

Podsumowanie: Jak mądrze korzystać z AI?

Badanie wyraźnie pokazuje, że nadmierne poleganie na AI, nawet przez krótki czas, może osłabić nasze zdolności do samodzielnego myślenia i rozwiązywania problemów. Kluczem jest umiejętne wykorzystywanie narzędzi AI – na przykład jako źródła podpowiedzi lub inspiracji, a nie gotowych odpowiedzi. W przeciwnym razie grozi nam utrata umiejętności, które są fundamentem ludzkiej inteligencji.