USA i Iran blisko porozumienia w sprawie zakończenia wojny – ustalenia na jednej stronie

Porozumienie na horyzoncie: USA i Iran negocjują memorandum

Białe Dom jest blisko zawarcia porozumienia z Iranem w sprawie jednostronicowego memorandum of understanding (MOU), które miałoby zakończyć trwającą wojnę i ustanowić ramy dla bardziej szczegółowych negocjacji nuklearnych. Według dwóch amerykańskich urzędników oraz dwóch innych źródeł zapoznanych z sytuacją, odpowiedź Iranu na kluczowe punkty memorandum może nadejść w ciągu najbliższych 48 godzin.

Jak dotąd żadne porozumienie nie zostało jeszcze sfinalizowane, jednak źródła podkreślają, że jest to najbliższe podejście stron do ugody od początku konfliktu. Wśród proponowanych zapisów znajdują się:

• Moratorium na wzbogacanie uranu przez Iran,
• Zniesienie amerykańskich sankcji oraz uwolnienie miliardów zamrożonych irańskich funduszy,
• Zniesienie ograniczeń w transporcie przez Cieśninę Ormuz przez obie strony.

Warunki zależne od ostatecznego porozumienia

Wiele zapisów zawartych w memorandum byłoby uzależnionych od ostatecznego porozumienia, co pozostawia możliwość wznowienia wojny lub przedłużającego się stanu zawieszenia – sytuacji, w której działania zbrojne ustałyby, ale nie zostałoby osiągnięte trwałe rozwiązanie.

Podziały w irańskim kierownictwie utrudniają negocjacje

Białe Dom przyznaje, że irańskie władze są podzielone, co może utrudnić osiągnięcie konsensusu między różnymi frakcjami. Niektórzy amerykańscy urzędnicy pozostają sceptyczni co do możliwości zawarcia nawet wstępnego porozumienia.

Dotychczasowe rundy negocjacji, zarówno podczas wojny, jak i wcześniej, kończyły się fiaskiem, mimo wyrażanego przez amerykańskich urzędników optymizmu. Jednakże, jak podkreślają dwaj amerykańscy urzędnicy, decyzja prezydenta Trumpa o rezygnacji z niedawno ogłoszonej operacji w Cieśninie Ormuz oraz uniknięciu załamania kruchego zawieszenia broni była podyktowana postępami w rozmowach.

Szczegóły memorandum: 14 punktów na jednej stronie

Negocjacje jednostronicowego memorandum, liczącego 14 punktów, prowadzone są przez wysłanników prezydenta Trumpa – Steve’a Witkoffa i Jareda Kushnera – oraz irańskich przedstawicieli, zarówno bezpośrednio, jak i za pośrednictwem mediatorów. Aktualna wersja dokumentu przewiduje:

• Zakończenie wojny w regionie,
• 30-dniowy okres negocjacji w sprawie szczegółowego porozumienia, które obejmowałoby m.in. otwarcie cieśniny, ograniczenie irańskiego programu nuklearnego oraz zniesienie amerykańskich sankcji.

Negocjacje te miałyby odbyć się w Islamabadzie lub Genewie – jak podają dwa źródła. Według amerykańskiego urzędnika, ograniczenia irańskie dotyczące transportu przez cieśninę oraz amerykańska blokada morska miałyby być stopniowo znoszone w ciągu tych 30 dni.

W przypadku fiaska negocjacji, siły amerykańskie mogłyby przywrócić blokadę lub wznowić działania wojskowe – jak ostrzega amerykański urzędnik.

Czas trwania moratorium na wzbogacanie uranu

Aktualnie trwają negocjacje dotyczące długości moratorium na wzbogacanie uranu. Według trzech źródeł, miałoby ono trwać co najmniej 12 lat, podczas gdy jedno z nich sugeruje, że realnym kompromisem mogłoby być 15 lat. Iran zaproponował 5-letnie moratorium, natomiast Stany Zjednoczone domagały się 20 lat.

USA chcą również wprowadzić zapis, zgodnie z którym jakiekolwiek naruszenie przez Iran warunków moratorium przedłużyłoby jego obowiązywanie. Po jego upływie Iran mógłby wznowić wzbogacanie uranu do poziomu 3,67%.

W memorandum Iran zobowiązałby się również do niewyposażania broni nuklearnej oraz rezygnacji z działań związanych z jej militaryzacją. Według amerykańskiego urzędnika, strony dyskutują również nad klauzulą zobowiązującą Iran do nieprowadzenia działalności nuklearnej w podziemnych obiektach.

„To najbliższe podejście do porozumienia od początku wojny, ale wiele jeszcze pozostaje do ustalenia. Każda strona ma swoje czerwone linie, które muszą zostać uwzględnione.”