25 yıl önce Jeff Bezos'un stresle başa çıkma yöntemi: Bilim hala aynı şeyi söylüyor

İnşaat konusunda oldukça yetenekli biri olmama rağmen, bazı geceler yatakta oturup merdivenlerimizi strese giriyordum. Merdivenlerimizin halısını çıkarıp yerine beyaz meşe kaplama yaptırmayı düşünüyorduk. Ancak üç merdiven için sadece işçilik ücreti olarak her birinde ortalama 10 bin dolar gibi bir fiyatla karşılaşınca, bu işi benim yapmam gerektiğine karar verdim. Ne var ki, merdiven tamiratı konusunda hiç deneyimim yoktu ve tanıdığım herkes, hatta müteahhit arkadaşlarım bile bunu yapmamam gerektiğini söyledi.

Asıl stres kaynağım, bilmediğim şeylerin farkında olmamdı. Bir şeyi yapabileceğimi düşünmekle, yapıp yapamayacağımdan endişelenmek bir şey; ama neleri bilmediğimi de bilmek çok daha stresliydi. Ahşapların gelip yerleşmesini beklerken, bu belirsizlikle boğuşmaya devam ettim. Saçma mı geliyor? Belki de öyleydi. Ama önemli olan stresin kaynağı değil, hissedilen duygudur. Araştırmalar, her beş kişiden dördünün iş yerinde stres yaşadığını gösteriyor — Jeff Bezos da bunlardan biri.

İşte Bezos'un 2001 yılında stres hakkında söyledikleri:

“Stres, esas olarak kontrol edebileceğiniz bir şey hakkında harekete geçmemekten kaynaklanır. Bir şey beni strese sokuyorsa, bunun nedeni o konuda henüz harekete geçmemiş olmamdır. Ne olduğunu belirlediğim anda, ilk telefonu açtığımda, ilk e-postayı gönderdiğimde ya da durumu çözmek için her ne yapmam gerekiyorsa onu yaptığımda — sorun henüz çözülmemiş olsa bile, sadece harekete geçmek stresimi büyük ölçüde azaltır. Stres, göz ardı etmememiz gereken şeyleri görmezden geldiğimizde ortaya çıkar.”

Ben de merdiven projesini görmezden gelmiyordum — sürekli aklımın bir köşesinde duruyordu — ama harekete geçmiyordum. Sonunda, birkaç basamak ve trabzanın halısını çıkardım ki alttaki ahşap yapıyı görebileyim. Bir merdiven şablonu edindim ve nasıl kullanılacağını öğrendim. Birkaç deneme parçası kesip yerleşimi doğru şekilde yapmayı öğrenmeye çalıştım. Problem çözülmedi, endişem geçmedi. Ama harekete geçmek, bilinmeyenleri bilinenlere dönüştürmeme yardımcı oldu. Her şeyi bilmiyordum, ama artık nasıl öğreneceğimi biliyordum.

Bilim de bu yaklaşımı destekliyor. Stress and Health dergisinde yayımlanan bir araştırma, bir plana sahip olmanın sadece sonuçları iyileştirmekle kalmayıp aynı zamanda stresi de azalttığını ortaya koydu. Healthcare dergisindeki bir başka çalışma, aktif başa çıkma stratejilerinin algılanan stresi azalttığını gösterdi. Journal of Behavioral Medicine dergisinde yayınlanan araştırma ise harekete geçmenin, sonuçları ne olursa olsun algılanan stresi önemli ölçüde azalttığını doğruladı.

Stresle başa çıkmanın ilk adımı: Harekete geçmek

Eğer stres yaşıyorsanız, ilk olarak stres kaynağını net bir şekilde tanımlayın. Belki bir projeyi zamanında bitirememekten endişe ediyorsunuzdur. Ya da bir sunumdan korkuyorsunuzdur. Belki de belirsizlik sizi tüketiyordur. Önemli olan, stresin kaynağını belirlemek ve ardından küçük bir adım atmaktır. İlk e-postayı gönderin, ilk aramayı yapın, ilk planlama toplantısını ayarlayın. Harekete geçmek, stresinizi azaltmanın en güçlü yollarından biridir.

Bezos’un da dediği gibi: “Stres, harekete geçmediğiniz şeylerden kaynaklanır.” O halde, stresle mücadelede ilk adımı atmak için bugün harekete geçin.