ABD'deki HIV salgını neden sona ermedi?

ABD’de HIV’e yakalanmanın bugün teoride son derece kolay bir şekilde önlenebileceği bir dönemde yaşıyoruz. Ancak uygulamada, bu koruyucu tedavilere erişimde ciddi engeller bulunuyor. Brenton Williams, HIV pozitif olan nişanlısı nedeniyle PrEP (Pre-Exposure Prophylaxis) adı verilen koruyucu ilaç hakkında doktoruna danışmak istediğinde, karşılaştığı tepkiler hayal kırıklığı yarattı.

Williams, "Ek bir koruma katmanı istiyordum" diyerek ilaca olan ihtiyacını açıkladı. Ancak doktoru, "Neden buna ihtiyacınız var?" şeklinde yanıt vererek konuyu değiştirmeye çalıştı. Williams, doktorunun PrEP hakkında yeterli bilgiye sahip olmadığını ve ilacı reçete etmek konusunda tereddüt yaşadığını fark etti. Gerekli tüm testleri tamamlamasına rağmen, ilaca hala ulaşamamıştı. "Cinsel hayatımı devam ettirmek istiyorum, ancak aynı zamanda vücudumu da korumak zorundayım" diyen Williams, tedaviye erişimdeki bu gecikmenin nedenini anlamakta güçlük çekti.

PrEP, HIV’e yakalanma riskini %99’un üzerinde azaltan bir koruyucu tedavidir. Günlük hap ya da iki ayda bir yapılan enjeksiyon şeklinde uygulanabilir. HIV riski taşıyan herkes, özellikle çoklu cinsel partneri olanlar, cinsel yolla bulaşan enfeksiyon geçmişi olanlar, kondom kullanımında tutarsızlık yaşayanlar veya uyuşturucu kullanım öyküsü bulunanlar için önerilir.

PrEP’e başlamak için öncelikle HIV testi olmak ve birkaç ek taramadan geçmek gerekir. Sağlık sigortası olan çoğu kişi için ilaç ücretsizdir. Sigortası olmayanlar için ise devlet destekli programlar bulunmaktadır. PrEP’e nasıl ulaşabileceğinizi öğrenmek için HIV Services Locator, CDC’nin PrEP Locator’ı veya AIDSVu gibi platformları kullanabilirsiniz. Ayrıca MISTR gibi online sağlayıcılar veya devlet destekli telePrEP programları aracılığıyla da reçete alabilirsiniz.

ABD’de yaklaşık 1,2 milyon kişi HIV ile yaşıyor ve bu kişilerin çoğu, antiretroviral tedavi sayesinde virüsü bulaştırma riskini neredeyse sıfıra indiriyor. Bu tedaviler, modern tıbbın bir mucizesi olarak kabul edilirken, aynı zamanda 1981’den bu yana HIV nedeniyle hayatını kaybeden 700 binden fazla Amerikalıya da bir saygı duruşudur.

PrEP’in FDA tarafından 2012 yılında onaylanmasına rağmen, doğum kontrol hapları gibi kolayca reçete edilememesi, tedaviye erişimdeki eşitsizlikleri gözler önüne seriyor. Doktorların PrEP konusundaki bilgi eksikliği, sigorta şirketlerinin karmaşık prosedürleri ve sosyal stigma, bu koruyucu tedaviye ulaşımı zorlaştıran başlıca faktörler arasında yer alıyor.