Alaska'da dev heyelan 500 metrelik tsunamiye yol açtı: Bilim insanları uyarıyor

10 Ağustos 2025 sabahı saat 05.26'de, Alaska'nın Tracy Arm fiyordunun üzerindeki bir dağdan en az 63,5 milyon metreküplük devasa bir kaya kütlesi koptu. Bu kaya kütlesi, Güney Sawyer Buzulu'nun sonlandığı derin sulara düştü ve başlangıçta 100 metre yüksekliğindeki bir dalga oluşturdu. Bu dalga, fiyordu saniyede 70 metreden fazla hızla katederek karşı kıyıya ulaştı ve dik kayalıkları 481 metre yüksekliğe kadar yükseldi.

Bilimsel araştırmaya göre tarihin en yüksek ikinci tsunamisi

"Bu, Dünya tarihinde kaydedilen en yüksek ikinci tsunamiydi", diyor Calgary Üniversitesi araştırmacısı ve yakın zamanda yayınlanan bir Science çalışmasının ortak yazarı Aram Fathian. "Ancak şimdiye kadar neredeyse kimsenin haberi olmadı, çünkü bu olay neredeyse ıskalandı", diye ekliyor. Tracy Arm fiyordunda meydana gelen tsunamide ne yaralanma ne de can kaybı yaşandı, büyük ölçüde olayın sabah erken saatlerinde gerçekleşmesi nedeniyle. Ancak bilim insanları, gelecekte benzer bir olayın daha ölümcül sonuçlara yol açabileceği konusunda uyarıyor.

Heyelan tsunamileri: Yer sarsıntısından çok daha yıkıcı

Deprem kaynaklı tsunamiler genellikle karaya ulaştığında birkaç on metre yüksekliğe ulaşır. Buna karşılık, Tracy Arm'da yaşanan gibi heyelan tsunamileri genellikle daha lokal olmakla birlikte çok daha şiddetli olabilir. Milyonlarca tonluk kayanın dar bir fiyord gibi dar bir su kütlesine aniden düşmesi, su derinliğindeki ani değişimler ve suyun doğrudan yer değiştirmesi nedeniyle son derece yüksek dalgalar oluşur. 1925 yılından bu yana bilim insanları, 50 metreden yüksek dalgalara yol açan 27 benzer olayı belgeledi. En yükseği ise 530 metreye ulaşan 1958 Lituya Körfezi tsunamisiydi.

Uzmanlar gelecekte daha sık yaşanabileceği konusunda uyarıyor

İklim değişikliği ve buzulların erimesi nedeniyle dağların stabilitesi giderek azalıyor. Bu durum, gelecekte daha fazla heyelan tsunamisine yol açabilir. Bilim insanları, bu tür olayların öngörülmesi ve risklerin azaltılması için acil adımlar atılması gerektiğini vurguluyor. Tracy Arm'daki olayın aksine, gelecekteki bir tsunamide yerleşim alanları ve turistik bölgeler ciddi şekilde tehdit altında olabilir.

Alaska'da yaşanan olayın küresel etkileri

• İklim değişikliğinin tetiklediği riskler: Buzulların erimesi ve dağların stabilitesinin bozulması, heyelan riskini artırıyor.
• Turizm ve yerel ekonomi: Tracy Arm gibi popüler turistik bölgeler, gelecekteki tsunamilerden ciddi şekilde etkilenebilir.
• Erken uyarı sistemleri: Bilim insanları, bu tür olayların önceden tahmin edilmesi için daha gelişmiş sistemlerin geliştirilmesi gerektiğini belirtiyor.