Gavin Newsom’un Sağlık Politikalarında Dönüşümü: Tek Ödemeli Sistemden Gerçekçi Reformlara

SACRAMENTO, Kaliforniya — Kaliforniya Valisi Gavin Newsom’un ilk döneminde, Demokrat liderler, eyaletin sağlık sistemini baştan aşağı değiştirmeyi hedefliyordu: sigorta şirketlerinin aracılık ettiği karmaşık yapıyı kaldırarak, Kanada ve Tayvan benzeri bir tek ödemeli sağlık sistemi kurmak. Bu sistemde tüm vatandaşlar kapsamlı sağlık hizmetlerine ücretsiz erişebilecekti.

Ancak bu hayalin maliyeti yaklaşık 500 milyar dolar olarak hesaplanmıştı. Newsom’un planı, federal fonların kullanımına izin verilmesi için o dönemki ABD Başkanı Donald Trump’tan onay almayı da gerektiriyordu. Ne var ki, hem vergi artışları hem de federal izin alma süreci siyasi olarak mümkün değildi.

Newsom, bu engeller karşısında stratejisini değiştirdi. Görev süresi boyunca, Medi-Cal (Kaliforniya’nın Medicaid programı) üzerinden daha ulaşılabilir ve kapsayıcı bir sağlık sistemi inşa etmeyi hedefledi. Bu kapsamda, yasal statüsü olmayan göçmenler, hapishaneden yeni çıkanlar ve evsizler için sağlık hizmetlerini genişletti. Ayrıca, kronik hastalığı olan düşük gelirli vatandaşlara altı ay ücretsiz kira ve evde sağlıklı yemek dağıtımı gibi sosyal destekler de sağladı.

Newsom’un sağlık alanındaki diğer önemli adımları arasında şunlar yer aldı:

• Mental sağlık ve bağımlılık tedavilerine erişimi artırmak: Sokaklarda yaşayan on binlerce kişi için tedavi olanaklarını genişletti.
• Sağlık harcamalarını kontrol altına almak: Düşük ve orta gelirli vatandaşlara sigorta primlerinde sübvansiyonlar sağladı ve sağlık harcamalarını yavaşlatmak için yeni bir devlet kurumu oluşturdu.
• İlaç fiyatlarına müdahale: ABD Başkanı Trump’ın “TrumpRx” programından yıllar önce, Kaliforniya’nın kendi CalRx adıyla markalı jenerik ilaçlarını piyasaya sürdü.
• Üreme haklarını korumak: Federal düzeydeki kısıtlamalara rağmen, Kaliforniya’da kürtaj haklarını güvence altına aldı.

Newsom’un sağlık politikalarına yön veren liberal değerler, siyasi kariyerinin başlarında, San Francisco Belediye Başkanı olarak görev yaptığı dönemde şekillendi. Müttefikleri, onun yönetimini sosyal açıdan liberal, mali açıdan ise pragmatik olarak tanımlıyor. Bu politikalar, 2028 seçimlerinde ABD başkanı olması durumunda izleyeceği yol haritasının da temelini oluşturuyor.

Ancak Newsom’un son döneminde, sağlık alanındaki sicili hem ilerici kesimler hem de muhafazakarlar tarafından sorgulanıyor. Liberaller, onun tek ödemeli sisteme yönelik adımlarının yeterince cesur olmadığını savunurken, Cumhuriyetçiler ise politikalarını “aşırı radikal” olarak nitelendiriyor. Newsom’un, aynı anda birçok iddialı projeyi yürütme eğilimi, bazı çevrelerde “söz verip yerine getirememe” algısına yol açıyor.

Başarılarına rağmen, Newsom’un karşılaştığı en büyük zorluklardan biri, eyaletteki evsizlik krizi. Federal tahminlere göre, Kaliforniya’da şu anda yaklaşık 190 bin evsiz insan yaşıyor — bu sayı, vali olduğunda olduğundan daha da fazla. Ayrıca, Medicaid harcamaları görev süresi boyunca ikiye katlandı ve bu durum, Cumhuriyetçilerin eleştirilerine hedef oldu. Sağlık hizmetlerine erişimdeki iyileştirmelere rağmen, sistemdeki aksaklıklar ve maliyetler, Newsom’un mirasının tartışmalı yönlerini oluşturuyor.