Ölü Startup'ların Dijital Kalıntıları AI'ye Besleniyor
Teknoloji girişimleri ekosisteminde yeni bir ticaret zinciri ortaya çıktı. Kapanan startup'ların kurucuları, çalışanlarının Slack mesajları ve e-postaları gibi dijital kalıntıları AI modellerinin eğitimi için satarak ek gelir elde ediyor. Forbes'a göre, bu durum giderek yaygınlaşan bir endüstri haline geldi.
AI Eğitimi İçin Değerli Veriler
AI modellerinin eğitimi için kaliteli veri bulmak giderek zorlaşıyor. Kapanan şirketlerin dijital arşivleri, özellikle iş süreçlerini simüle eden AI ajanlarının eğitimi için değerli bir kaynak olarak görülüyor. Bu veriler, AI araştırmacılarına gerçekçi bir çalışma ortamı sunan "pekiştirmeli öğrenme gymleri" (RL gyms) adı verilen sanal ortamların oluşturulmasına olanak tanıyor.
Ali Ansari, AI ajanlarının eğitimi için sanal şirketler geliştiren micro1 adlı şirketin kurucusu, "Modellerin gerçek dünya ortamındaki gürültüyü deneyimlemesi, doğruluklarını artırmak için kritik önem taşıyor" diyor.
RL Gym Pazarı Patlıyor
Bu alandaki talep o kadar yüksek ki, Anthropic'in bu yıl RL gym'lerine 1 milyar dolar yatırım yapmayı düşündüğü bildirildi. Prime Intellect ve Fleet gibi şirketler de benzer değerlemelerle dikkat çekiyor.
Kapanan startup'ların kurucuları, bu verileri satmaktan memnuniyet duyarken, aracı şirketler de bu işlemleri kolaylaştırıyor. SimpleClosure, kapatılan şirketlere dijital varlıklarını satma imkanı sunan "TurboTax of shutting down" olarak adlandırdığı hizmetiyle öne çıkıyor.
Asset Hub: Dijital Varlıkların Satışı
SimpleClosure'un CEO'su Dori Yona, şirketlerinin geçtiğimiz yıl içinde yaklaşık 100 kapatılan şirket için Slack arşivleri, e-postalar ve kod kütüphanelerinin satışını gerçekleştirdiğini ve kuruculara 1 milyon doların üzerinde gelir sağladığını belirtiyor. Şirketin yeni aracı Asset Hub, verilerin alıcıya ulaşmadan önce anonimleştirildiğini iddia ediyor.
Gizlilik ve Etik Sorunları
Ancak bu ticaretin etik ve gizlilik açısından ciddi sorunları da beraberinde getirdiği tartışılıyor. Marc Roteberg, AI ve Dijital Politika Merkezi'nin kurucusu, "Çalışanların dijital iletişimlerinin kaydedilip kâr amacıyla satılması, fiziksel ortamda gerçekleşseydi büyük bir skandala yol açardı. Ancak dijital ortamda bu durum, 'ileriyi inşa eden akıllı bir iş modeli' olarak görülüyor" diyor.
Uzmanlar, verilerin gerçekten anonimleştirilip anonimleştirilmediği konusunda da şüpheler taşıyor. Roteberg, "Veriler doğru şekilde anonimleştirilmezse, bunlara erişimi olan şirketlerin kimlikleri tespit edebilme riski bulunuyor" uyarısında bulunuyor.
"Bu veriler sadece genel bir veri değil; tanımlanabilir bireylerden oluşuyor. Çalışan gizliliği, özellikle Slack gibi iç iletişim araçlarının yaygınlaşmasıyla birlikte daha da önemli hale geldi."
Gelecekte Neler Olabilir?
AI eğitimi için veri talebinin artmaya devam etmesiyle birlikte, kapatılan şirketlerin dijital varlıklarının ticaretinin de büyümesi bekleniyor. Ancak bu durumun yasal ve etik düzenlemelerle denetlenmesi gerektiği konusunda uyarılar da yapılıyor. Şirketlerin ve yatırımcıların, çalışan gizliliği ve veri güvenliği konularında daha şeffaf ve sorumlu adımlar atması gerekiyor.