NASA uyduları, ABD'nin Orta Atlantik kıyılarında okyanus sularını yeşil ve turkuaz renge boyayan devasa plankton patlamalarını izliyor. İlk olarak nisan başında tespit edilen bu renkli lekeler, Orta Atlantik Körfezi olarak adlandırılan bölgede yoğunlaşıyor. Bu alan, Chesapeake Körfezi gibi birçok körfezin sularının açık denizle birleştiği bir nokta.
Bilim insanları, kıyı sularındaki bu renk değişimlerinin nedenlerini belirlemede zorluk yaşıyor. Açık okyanusta tekdüze olan koşullar, kıyı bölgelerinde sediment, bitki örtüsü ve organik maddelerin karışımıyla karmaşıklaşıyor. Renkli lekelerin oluşumunda üç ana faktör etkili:
- Sedimentler: Nehirlerden taşınan veya fırtınalarla karışan toprak parçacıkları.
- Bitki örtüsü: Kıyı bölgelerindeki bitki kalıntıları ve organik maddeler.
- Fitoplankton patlamaları: Mikroalglerin hızla çoğalması sonucu oluşan doğal olaylar.
NASA'nın son teknoloji uydusu PACE (Plankton, Aerosol, Cloud, Ocean Ecosystem), bu olayların daha doğru şekilde analiz edilmesini sağlıyor. PACE projesinde görev alan araştırmacı Anna Windle, görüntülerdeki renklerin bazı durumlarda nehirlerden gelen akıntılar ve ilkbahar fırtınalarıyla karışan sedimentlerden kaynaklanabileceğini, ancak fitoplankton patlamalarının da etkili olduğunu belirtiyor. Windle, "Genellikle ilkbaharda hakim olan diatomlar görülürken, aynı zamanda kalkerli zırhlarıyla bilinen kokolitoforlar da tespit ediliyor" açıklamasını yaptı.
Diatomlar, ilkbaharda yaygın olan ve doğal renkli uydu görüntülerinde yeşil tonlar oluşturan mikroalglerdir. Kokolitoforlar ise turkuaz renkli, sütlü görünümlü patlamalara neden olur ve genellikle geç ilkbahar veya yaz aylarında ortaya çıkar.
Bilim insanları, bu renkli lekeleri sadece ilginç doğa olayları olarak görmüyor. Fitoplankton popülasyonunun bir göstergesi olan bu olaylar, aynı zamanda okyanus ekosistemlerinin genel sağlığının da bir ölçütü. Fitoplanktonlar, okyanuslardaki ana karbon geri dönüştürücüleri olup, Dünya'nın ürettiği oksijenin en az yarısını karşılıyor ve diğer su canlıları için besin kaynağı oluşturuyor.
Ancak bilim insanları, fitoplankton popülasyonundaki dalgalanmaların okyanus rengini değiştirebileceği ve ışığın okyanus yüzeyine nüfuz ettiği derinliği etkileyebileceğinden endişe ediyor. Fitoplankton patlamaları genellikle hızlı bir şekilde kaybolsa da, bu durum sağlıklı bir döngünün parçası olarak değerlendiriliyor. İlkbaharda soğuk rüzgarların besinleri yüzeye taşımasıyla başlayan patlamalar, zamanla besinlerin tükenmesiyle sona eriyor.
Rutgers Üniversitesi oşinografı Oscar Schofield, NASA'nın açıklamasında, "Büyük ilkbahar fitoplankton patlamaları büyüdükçe, besinleri tüketir. Nehir akıntıları veya fırtınalar tarafından besinler yenilenmediği sürece, bu patlamaların önümüzdeki haftalarda azalmaya başlaması muhtemel" dedi.