Google Gemini tərəfindən idarə olunan kafe: İnsanlar üçün təhlükə yox, lakin menecerlər üçün risk?

İsveçin paytaxtı Stokholmda yerləşən bir kafe, süni intellekt (AI) tərəfindən tamamilə idarə olunan nadir bir təcrübənin mərkəzində yer alır. Google tərəfindən inkişaf etdirilən Gemini texnologiyasından istifadə edən Mona adlı AI agentinə, fəaliyyətə başlaması üçün 21 min dollar büdcə verildi. Andon Labs adlı AI təhlükəsizliyi startupı tərəfindən həyata keçirilən bu təcrübədə, Mona kafeyi tamamilə avtomatlaşdırmaqla yanaşı, işçilərin işə qəbulundan inventarın idarə olunmasına qədər bütün əməliyyatları yerinə yetirməli idi.

Lakin təcrübənin nəticələri çox da uğurlu alınmadı. Apreldən fəaliyyətə başlayan kafe, cəmi 5,700 dollar gəlir əldə edərkən, büdcəsinə 16,000 dollardan çox xərcləmə etdi. Associated Press-ə danışan Andon Labs-ın texniki heyətinin üzvü Hanna Petersson bildirdi ki, bu nəticələr müvəqqəti ola bilər və AI agentinin gələcəkdəki fəaliyyətinin iş qüvvəsinə təsiri barədə suallar ortaya çıxara bilər. "AI gələcəkdə cəmiyyətin böyük bir hissəsini təşkil edəcək. Buna görə də biz bu təcrübəni həyata keçirərək, AI-nın digər insanları işə götürdüyü və müəssisəni idarə etdiyi zaman ortaya çıxan etik məsələləri araşdırmaq istəyirik," dedi.

Mona necə fəaliyyət göstərdi?

Mona-ya sadə tapşırıqlar verilmişdi: kafeyi gəlirli şəkildə idarə etmək, dostcasına davranmaq və əməliyyat məsələlərini özü həll etmək. Bu məqsədlə agent çoxsaylı uğurlara imza atdı. O, elektrik və internet xidmətlərini təşkil etdi, LinkedIn-də işə qəbul elanları yerləşdirdi, açıq havada oturacaqlar üçün icazələr aldı və həmçinin çörək, pasta kimi məhsullar üçün ticarət hesabları açdı. Lakin günlük əməliyyatlarda Mona kifayət qədər effektiv fəaliyyət göstərə bilmədi.

Mona-nın səhvləri arasında:

• Zəruri olmayan məhsulların çoxsaylı sifarişi: 3,000 ədəd lateks əlcəyi, 4 ədəd ilk yardım dəsti, 6,000 ədəd napkin və menyuda istifadə olunmayan konservləşdirilmiş pomidorlar sifariş edildi.
• İnventar idarəetməsindəki problemlər: Bəzi günlər çoxlu çörək sifariş edilir, digər günlər isə vaxtında sifariş verilmədiyi üçün sandviçlər menyudan çıxarılmalı olurdu.
• Sərhədli kontekst pəncərəsi: Petersson, bu problemlərin səbəbini AI agentinin "sərhədli yaddaş həcmi" ilə əlaqələndirdi. "Keçmiş sifarişlər yaddaşdan silindikdə, Mona nə sifariş verdiyini tamamilə unudur," — deyə o izah etdi.

  İşçilər təhlükədə deyil, lakin menecerlər?

  AI-nın iş yerlərinə təsiri ilə bağlı müzakirələr əsasən aşağı maaşlı işçilərin yerini AI-nın alması ilə bağlı olsa da, kafe işçilərindən biri olan Kajetan Grzelczak fərqli fikirdədir. "Bütün işçilər təhlükədə deyil. Əslində, təhlükədə olanlar orta səviyyəli menecerlərdir," — deyə o qeyd etdi.

  Bu təcrübə, AI-nın müəssisələri idarə etməsinin mümkünlüyünü göstərsə də, hal-hazırda belə sistemlərin insan nəzarəti olmadan tamamilə avtomatlaşdırılması risklər daşıdığını ortaya qoyur. Eyni zamanda, AI tərəfindən idarə olunan müəssisələrin gəlirliliyi və effektivliyi məsələləri də gələcəkdə daha geniş müzakirələrə səbəb ola bilər.

  "AI gələcəkdə cəmiyyətin böyük bir hissəsini təşkil edəcək. Buna görə də biz bu təcrübəni həyata keçirərək, AI-nın digər insanları işə götürdüyü və müəssisəni idarə etdiyi zaman ortaya çıxan etik məsələləri araşdırmaq istəyirik."