Hantavirus: nə qədər narahat olmalıyıq?

Dünyada yenidən xəstəliklərin yayılması haqqında xəbərlər insanlarda narahatlıq doğurur. Son vaxtlarda hantavirus yoluxması ilə əlaqədar hadisələr də bu qorxuları artırır. Xüsusilə, COVID-19 pandemiyasından keçmiş insanlar üçün bu xəstəlik qorxulu xatirələri canlandırır: ağır pnevmoniyaya bənzər simptomlar, karantin, səhiyyə orqanlarının yüksək səviyyədə diqqəti. Lakin ekspertlər hantavirusun pandemiya yaratmaq ehtimalının çox aşağı olduğunu bildirirlər.

Son hadisələrdən biri də MV Honius gəmisində baş verib. Gəmi 1 aprel tarixində Argentinadan yola çıxaraq Atlantik okeanı boyunca, hətta Antarktida qitəsinə qədər səyahət planlaşdırırdı. Lakin gəmidə yoluxma halları qeydə alındıqdan sonra gəmi Kanar adalarına yönləndirildi.

Nə baş verdi gəmidə?

Hantavirus yoluxması ilə əlaqədar hadisələrin xronologiyası belədir:

• 6 aprel – Cənubi Amerikada səyahətdən qayıdan hollandiyalı bir kişi qızdırma, baş ağrısı və ishalla xəstələnib.
• 11 aprel – Xəstəlik ağırlaşaraq adam həyatını itirib.
• 24 aprel – Qadın yoluxmuş şəxslə təmasda olmuş və mədə-bağırsaq sistemi ilə əlaqədar simptomlarla Sent-Elena adasına enib. Cənubi Afrikaya uçan qadın 26 aprel tarixində Yohannesburqda həyatını itirib. Ölümündən sonra aparılan testlər hantavirus yoluxmasını təsdiqləyib.
• 26 aprel – Gəmi heyətindən olan bir kişi tənəffüs困难ları yaşamağa başlayıb və tezliklə vəziyyəti ağırlaşaraq növbəti gün Cənubi Afrikaya təxliyə olunub. 2 may tarixində aparılan testlər hantavirus yoluxmasını təsdiqləyib. Hal-hazırda bu şəxs intensiv terapiya bölməsindədir.
• 28 aprel – Gəmi heyətindən ikinci bir qadın xəstələnib və 2 may tarixində həyatını itirib.
• 6 may – Hantavirus yoluxması təsdiqlənib. Gəmi heyəti və sərnişinlərindən 3 nəfər hələ də mədə-bağırsaq sistemi ilə əlaqədar simptomlar və yüksək qızdırma yaşayır. 147 nəfər isə yoluxmanın qarşısını almaq üçün karantin altında saxlanılır.

Hantavirus yoluxması təsdiqlənməmişdən əvvəl gəmidən ən azı 30 sərnişin enib. Bu şəxslər artıq dünyanın müxtəlif ölkələrində müalicə və müşahidə altındadırlar. ABŞ, Böyük Britaniya və Sinqapurda yoluxma ehtimalı olan şəxslər müşahidə olunur.

Ekspertlərin rəyinə görə hantavirus pandemiya yaratmaq ehtimalı varmı?

Ekspertlər hantavirusun pandemiya yaratmaq ehtimalının çox aşağı olduğunu bildirirlər. Hantavirusun insanlar arasında sürətlə yayılmaq qabiliyyəti olmadığını qeyd edən səhiyyə ekspertləri, COVID-19 ilə müqayisədə bu xəstəliyin yayılmasının daha məhdud olduğunu vurğulayırlar.

«Cəmiyyət sağlamlığına təhlükə olan hər bir hadisə pandemiya demək deyil.» — Amesh Adalja, Con Hopkins Sağlamlıq Təhlükəsizliyi Mərkəzinin baş tədqiqatçısı

«Hantavirus yoluxmasının qarşısını almaq vacibdir, lakin böyük miqyaslı fövqəladə hallara səbəb olacağına dair narahatlıqlarım mənasızdır.» — Bill Hanage, Harvard Universitetinin epidemiologiya üzrə dosenti

Ümumiyyətlə, hantavirus yoluxması ilə əlaqədar hadisələr ciddi şəkildə izlənilir. Lakin ekspertlərin rəyinə görə, bu xəstəlik insanlar arasında sürətlə yayılmaq qabiliyyətinə malik olmadığı üçün pandemiya yaratmaq ehtimalı çox aşağıdır.