ABŞ-də federal orqanların tətbiq etdiyi məhdudiyyətlərin azaldılması nadir hallarda baş verir, xüsusən də Alkoqol, Tütün, Atıcı Silahlar və Patlayıcı Maddələr Bürosu (ATF) kimi orqanlar üçün. Lakin bu dəfə ATF, İkinci Düzəliş hüquqlarını müdafiə məqsədilə mövcud qaydaları yenidən nəzərdən keçirərək bir sıra dəyişikliklər təklif edir. Bu dəyişikliklər, silah sahibləri və satıcıları üçün məhdudiyyətləri yumşaldacaq.
İkinci Düzəliş hüquqlarının müdafiəsi
ABŞ Ədliyyə Nazirliyi (DOJ) və ATF, İkinci Düzəliş hüquqlarının müdafiəsi məqsədilə 34 yeni və dəyişdirilmiş qayda təklifini açıqladı. Bu dəyişikliklər, 2025-ci ilin fevralında imzalanan İkinci Düzəliş hüquqlarını qoruma haqqında icra əmrinə uyğun olaraq həyata keçirilir. Əmrdə federal orqanlara İkinci Düzəliş hüquqlarının pozulub-pozulmadığının yoxlanılması və bu hüquqların müdafiəsi üçün planların hazırlanması tapşırılmışdı.
Qolüstü dayaqların yenidən təsnifatlandırılması
ATF-nin təklif etdiyi dəyişikliklər arasında ən əhəmiyyətlilərindən biri, qolüstü dayaqların yenidən təsnifatlandırılmasıdır. 2023-cü ildə qəbul edilmiş Biden dövrü qaydası, qolüstü dayaqlı silahları qısaboylu tüfənglər kimi təsnif etmişdi. Bu isə onların daha sərt qaydalara tabe olmasına səbəb olmuşdu. Yeni dəyişikliklər isə bu qaydanı ləğv edərək, istifadəçilərin qolüstü dayaqlı silahları əvvəlki qaydada istifadə etmələrinə imkan yaradır. ATF-nin bildirdiyinə görə, bu dəyişiklik yalnız qolüstü dayaqlı silahlar çiyindən atəş açmaq üçün nəzərdə tutulmayıbsa və Milli Atıcı Silahlar Aktına (NFA) görə tüfəng statusuna düşmürsə, etibarlı olacaq.
Silah satıcılarının qeydlərini saxlaması üçün müddətin qısaldılması
Digər bir dəyişiklik isə silah satıcılarının qeydlərini saxlaması üçün müəyyən edilmiş müddətin qısaldılmasıdır. Hazırda satıcılar, silah satışlarının qeydlərini müddətsiz saxlamalıdırlar. Bu isə özünümüdafiə aktivistləri tərəfindən silahların qeydə alınması kimi qiymətləndirilir. ATF, qeydlərin saxlanma müddətini 20 il və ya 30 il olaraq müəyyənləşdirməyi təklif edir. Bu müddət, qeydlərin saxlanmasının dəyəri ilə cinayət silahlarının izlənməsi və cinayətlərin araşdırılması arasında tarazlıq yaratmaq məqsədi daşıyır. Lakin aktivistlər, hər hansı bir məcburi saxlanma müddətinin ləğv edilməsini tələb edirlər.
Qaydalarda digər dəyişikliklər
- ATF, silahların daşınması və saxlanması ilə bağlı bəzi qaydaları yumşaldaraq, silah sahiblərinin həyatını asanlaşdırmağı hədəfləyir.
- Qeydlərə dair dəyişikliklər, həmçinin silahların qanunsuz istifadə hallarının azaldılmasına da kömək edəcək.
- Bu dəyişikliklər, federal orqanların İkinci Düzəliş hüquqlarına müdaxiləsinin azaldılmasına yönəlmiş addımların bir hissəsidir.
Tənqidlər və gələcək perspektivlər
Bəzi aktivistlər və hüquq müdafiəçiləri, bu dəyişiklikləri pozitiv qarşılasalar da, bəzi qanunların ləğv edilməsinin mümkün olmadığını qeyd edirlər. Məsələn, 1934-cü ildə qəbul edilmiş Milli Atıcı Silahlar Aktı (NFA) məhkəmələrdə müzakirə olunur, lakin federal orqanlar tərəfindən birdəfəlik ləğv edilməyəcək. Buna baxmayaraq, ATF-nin həyata keçirəcəyi inzibati dəyişikliklər, silah sahibləri və satıcıları üçün həyatın asanlaşdırılmasına töhfə verəcək.
"İkinci Düzəliş ikinci dərəcəli hüquq deyil. Biz federal orqanların qanuna uyğun silah sahiblərinə qarşı silah kimi istifadə edilməsinə son qoyuruq."
Todd Blanche, Ədliyyə Nazirliyinin müvəqqəti başçısı