FDA-nın araşdırma müraciəti: Cinsiyyət disforiyası olan uşaqlara qeyri-rəsmi dərmanların təyin edilməsi mübahisəyə səbəb oldu

ABŞ Qida və Dərman Administrasiyası (FDA) cinsiyyət disforiyası olan uşaqlara qeyri-rəsmi dərmanlar təyin edən tibb müəssisələrinə qarşı araşdırma başlatdı. Bu dərmanların təhlükəsiz və effektiv olub-olmadığı hələ müəyyən edilməyib. Araşdırma Texas ştatının Şimal Bölgəsinin Federal Məhkəməsində davam edir.

Məhkəmə mübarizəsi necə başladı?

2025-ci ilin iyul ayında Ədliyyə Nazirliyinin Baş Prokuroru Rhode Island Hospitaluna (Brown Universiteti Təhsil Mərkəzini də əhatə edir) HIPAA subpoenası göndərdi. Bu subpoena, xəstələrə qeyri-rəsmi dərmanlar təyin edilib-edilmədiyini müəyyən etmək məqsədi daşıyırdı. Lakin xəstəxana bu tələbə əməl etməkdən imtina etdi.

2026-cı ilin 30 aprelində Ədliyyə Nazirliyi Texas ştatının Şimal Bölgəsinin Federal Məhkəməsində subpoenanın icrasını tələb edən müraciət verdi. Eyni gün, Baş Hakim O'Connor hökm çıxardı və xəstəxanaya 14 gün ərzində bütün sənədləri təqdim etməyi əmr etdi.

6 may tarixində Rhode Island Hospitalu Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verdi və eyni zamanda fövqəladə qaldırma müraciəti təqdim etdi. Xəstəxana, əsasən, məhkəmənin yetkisinin olmadığını iddia etdi. Lakin hökumət, araşdırmanın Texasda davam etdiyini əsas gətirərək, məhkəmənin yetkisinin olduğunu bildirdi.

Hakimin qərarı

12 may tarixində Hakim O'Connor fövqəladə qaldırma müraciyyətini rədd etdi. O, qeyd etdi ki, məhkəmənin yetkisi var, çünki araşdırma əsasən Texasda aparılır. Hakim qərarında qeyd etdi:

18 U.S.C. § 3486(c) sənədlərin təqdim edilməsi üçün müvafiq məhkəməni müəyyən edir. Texasın Şimal Bölgəsində aparılan araşdırma nəzərə alındıqda, məhkəmənin yetkisi açıq-aydındır.

Rhode Island Hospitalunun məhkəmənin yetkisini mübahisə etməsi uğursuzluqla nəticələndi. Hakim qərarında qeyd etdi ki, xəstəxana subpoenanın yerinə yetirilməsi üçün yetkili məhkəmənin seçilməsi ilə bağlı mübahisədə uğur qazanmaq ehtimalına malik deyil.

Digər tərəfdəki mübarizə

Bu mübarizədən paralel olaraq, digər tərəfdə də hadisələr inkişaf edirdi. 4 may tarixində, Rhode Island ştatının Uşaq Müdafiəçisi (qeyri-kommersiya təşkilatı) federal məhkəmədə fövqəladə müraciət verdi. Bu müraciət, xəstəxananın sənədləri gizlətməsinin qanunlara zidd olduğunu əsas gətirirdi.

Məhkəmənin qərarından sonra, Rhode Island Hospitalunun Apellyasiya Məhkəməsinə müraciəti davam edir. Bu mübarizənin nəticələri cinsiyyət disforiyası olan uşaqlara tibbi müdaxilələrin gələcəyinə böyük təsir göstərə bilər.