Dünyanın dört bir yanında kamu sağlığı yetkilileri, hantavirüs salgını nedeniyle alarm durumunda. Pnömoniye benzer agresif bir enfeksiyon, karantina altına alınan bir yolcu gemisi ve hızla yayılma potansiyeli, Covid-19 dönemini hatırlatıyor. Peki, bu yeni bir pandemi mi? Uzmanlara göre, hayır.
Hantavirüs Neden Pandemi Oluşturmaz?
Hantavirüsün, Covid-19’un aksine hızla insandan insana bulaşma yeteneği bulunmuyor. Johns Hopkins Sağlık Güvenliği Merkezi’nden kıdemli uzman Amesh Adalja, "Bir sağlık acil durumunun pandemi olması gerekmez" diyor. Harvard Üniversitesi epidemiyoloji profesörü Bill Hanage de salgının kontrol altına alınması gerektiğini vurgularken, büyük çaplı bir acil durum riskinin "neredeyse sıfır" olduğunu belirtiyor.
Ancak bu durum, salgının ciddiyetini azaltmıyor. Üç kişi hayatını kaybetti, beş kişi hastalandı ve 150’den fazla kişi karantina altında. MV Hondius gemisinde yaşananlar, halk sağlığı sisteminin ne kadar hazırlıklı olduğunu da test ediyor.
MV Hondius’ta Neler Oldu?
Gemideki salgınla ilgili Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından paylaşılan kronoloji şöyle:
- 1 Nisan: Arjantin’den yola çıkan gemi, Atlantik adalarına ve Antarktika’ya doğru sefere başladı.
- 6 Nisan: Güney Amerika’da seyahat eden Hollandalı bir erkek ateş, baş ağrısı ve ishal şikayetleriyle hastalandı.
- 11 Nisan: Erkek hastalığın ilerlemesi sonucu hayatını kaybetti.
- 24 Nisan: Erkekle yakın temasta bulunan bir kadın, gastrointestinal semptomlarla Saint Helena Adası’na çıktı.
- 26 Nisan: Kadın Johannesburg’a uçtu ve aynı gün hayatını kaybetti. 4 Mayıs’taki ölü muayenesi sonucu hantavirüs teşhisi konuldu.
- 26 Nisan: Gemide solunum sıkıntısı yaşayan başka bir erkek hızla kötüleşti ve ertesi gün Güney Afrika’ya tahliye edildi. 2 Mayıs’taki testler hantavirüs olduğunu doğruladı. Hasta şu anda yoğun bakımda.
- 2 Mayıs: Gemideki ikinci bir kadın hastalandı ve hayatını kaybetti.
- Kemirgenlerle temastan kaçının: Özellikle tarım alanları, ormanlık bölgeler ve depolarda dikkatli olun.
- Temizlik kurallarına uyun: Dışkı, idrar veya tükürükle temas etmiş olabilecek yüzeyleri dezenfekte edin.
- Seyahatlerde dikkatli olun: Salgın bölgelerinden dönen kişilerin semptomlarını izleyin.
- Erken teşhis önemlidir: Ateş, öksürük ve nefes darlığı gibi semptomlar görülmesi durumunda hemen bir sağlık kuruluşuna başvurun.
Halen gemide, gastrointestinal semptomları olan ve yüksek ateş şikayeti bulunan üç kişi hantavirüs şüphesiyle izole edildi. Aynı zamanda 147 yolcu ve mürettebat karantinaya alındı. Salgın henüz Mayıs başında teşhis edilmeden önce en az 30 yolcu gemiden inmişti. Bu kişiler şu anda ABD, İngiltere ve Singapur dahil olmak üzere dünyanın çeşitli yerlerinde tedavi görüyor ya da gözlem altında.
Geminin şu anda İspanya’nın Kanarya Adaları’na doğru yolda olduğu ve tıbbi destek için yönlendirildiği bildirildi.
Hantavirüs Nedir ve Nasıl Bulaşır?
Hantavirüs, çoğunlukla kemirgenlerin dışkısı, idrarı veya tükürüğüyle temas yoluyla insanlara bulaşan bir virüstür. İnsandan insana doğrudan temas olmadıkça yayılmaz. Enfekte kişilerde genellikle ateş, baş ağrısı, kas ağrıları ve solunum güçlüğü gibi semptomlar görülür. Ciddi vakalarda pnömoni ve ölüme yol açabilir.
Uzmanlar Ne Diyor?
"Hantavirüs, Covid-19 gibi bir pandemi riski oluşturmuyor. Ancak salgınların erken müdahaleyle kontrol altına alınması kritik önem taşıyor."
Dr. Amesh Adalja, Johns Hopkins Sağlık Güvenliği Merkezi
"Bu salgın, halk sağlığı sistemlerinin ne kadar hazırlıklı olduğunu gösteren bir test niteliğinde. Ancak yayılma riski sınırlı."
Prof. Bill Hanage, Harvard Üniversitesi
Ne Yapmalısınız?
Uzmanlar, hantavirüs riskini azaltmak için aşağıdaki önlemleri öneriyor:
Hantavirüs, Covid-19 kadar yaygın bir tehdit oluşturmasa da, kamu sağlığına karşı ciddi bir risk olarak değerlendiriliyor. Yetkililer, salgının yayılmasını engellemek için çalışmalarını sürdürüyor.