Kvant hücumu: Bitcoin təhlükəsizliyində yeni dövr
Bitkoin və digər kriptovalyutaların təhlükəsizliyini təmin edən elliptik əyrili kriptoqrafiya sisteminə qarşı rekord səviyyəli kvant hücumu həyata keçirilib. Bu, əvvəlki rekordan 512 dəfə güclü olan nəticə ilə tədqiqatçı Giancarlo Lelli tərəfindən həyata keçirilib. Hücum, $2.6 trilyon dəyərində olan kripto bazarının böyük hissəsini təhlükə altına qoyur.
Nə qədər təhlükəli?
Lelli tərəfindən həyata keçirilen kvant hücumu, əvvəlki rekorddan cəmi yeddi ay sonra qeydə alınıb. 2025-ci ilin sentyabrında Stiv Tippeconnik tərəfindən 6-bitlik kriptoqrafik açar qırılsa da, Lelli buluddan istifadə edən kvant kompüterlə 15-bitlik açarı qırdı. Bu, tədqiqatçılar tərəfindən böyük bir irəliləyiş hesab olunur.
Bitkoinin istifadə etdiyi 256-bitlik açar sistemi nəzərə alındıqda, 15-bitdən 256-bitə qədər olan məsafə çox böyük olsa da, tədqiqatçının əvvəlki rekordu 512 dəfə qırması, sistemin həssaslığını göstərir. Chaincode Labs tərəfindən aparılan araşdırmalara görə, Bitcoin tədavülünün 60%-i, yəni təxminən $800 milyard dəyərində olan hissəsi kvant hücumlarına qarşı həssas ola bilər.
Digər problemlər: Maynerlərin vəziyyəti
Bitkoin şəbəkəsinin təhlükəsizliyinə kvant hücumlarından başqa digər problemlər də mövcuddur. ABŞ-də fəaliyyət göstərən böyük maynerlərin çoxu, 2024-cü ildəki mayninqin azalması səbəbindən infrastrukturlarını İİ texnologiyalarına köçürməyə başlayıblar. Bernstein analitiklərinin məlumatına görə, bu proses həmçinin 2024-cü ilin yanvarında Bitcoin birjalarının fəaliyyətə başlaması ilə əlaqədardır. Bu, həmçinin maynerlərin gəlirlərinin əsas mənbəyi olan əməliyyat haqqlarının azalmasına səbəb olub.
Kvant kompüterlərinin gəlməsi ilə birlikdə maynerlərin şəbəkədən çəkilməsi, Bitcoin təhlükəsizliyinin tamamilə çökə biləcəyi təhlükəsini yaradır. Luxor Mining şirkətinin CEO-su Nik Hansen qeyd edib ki, "Bu vəziyyət çox da yaxşı deyil. Hazırda yeni investisiyaların artması üçün heç bir müsbət səbəb yoxdur."
"Mən narahatlıq səviyyəsini 6-7 bal arasında qiymətləndirirəm."
Nik Hansen, Luxor Mining CEO-su
Gələcəyə baxış
Kvant kompüterlərinin təhlükəsi artdıqca, Bitcoin şəbəkəsinin müdafiə sistemlərinin də yenidən nəzərdən keçirilməsi vacibdir. Tədqiqatçılar, kvant hücumlarına qarşı yeni həll yollarının axtarılmasını vacib hesab edirlər. Bu məsələdə, həm dövlət qurumlarının, həm də kripto sənayesinin birgə fəaliyyət göstərməsi vacibdir.
Nəticə
Kvant kompüterlərinin inkişafı ilə əlaqədar olaraq, kriptovalyutaların təhlükəsizliyinin təmin edilməsi üçün yeni strategiyaların hazırlanması vacibdir. Lelli tərəfindən həyata keçirilen rekord səviyyəli kvant hücumu, bu məsələnin həllinə təkan verə bilər.