Kəşfiyyat qanununun yenidən təsdiqi: Tənqidçilərdən rədd cavabı

Kəşfiyyat qanununun yenidən təsdiqi: Tənqidçilərdən rədd cavabı

ABŞ-də mübahisəli kəşfiyyat qanununun yenidən təsdiqi uğursuzluqla nəticələndi. Demokratlar və respublikaçılar tərəfindən sərt tənqidlərə məruz qalan qanun layihəsi, müvəqqəti 10 günlük uzadılma ilə kifayətlənməyə məcbur oldu. Bu qərar, 30 aprel tarixli son tarixdən əvvəl yeni bir həll yolunun tapılması üçün Konqresdəki gərgin müzakirələri daha da artırdı.

Xüsusi xidmət orqanlarına geniş səlahiyyətlər verən FISA-nın 702-ci maddəsinin yenidən təsdiqi məsələsi, həm sol, həm də sağ tərəfdən sərt tənqidlərə səbəb oldu. Cümə axşamı keçirilən iki səsvermə nəticəsində, qanun layihəsi dəyişikliklər olmadan 18 ay müddətinə uzadılmaq istənsə də, nəticə alınmadı. Bunun əvəzində isə Konqres, qanunu 10 gün müddətinə uzatmaq qərarına gəldi.

Yeni təkliflər və müxalifətin mövqeyi

Respublikaçılar tərəfindən hazırlanan yeni qanun layihəsi, hökumət rəsmilərinin 702-ci maddədən istifadə edərək amerikalıları hədəf almamasını nəzərdə tutur. Lakin bu təkliflər tənqidçilər tərəfindən boş sözlərdən ibarət olaraq qiymətləndirilir. 702-ci maddəyə əsasən, ABŞ kəşfiyyat xidmətləri və hüquq-mühafizə orqanları, xarici hədəflərin elektron kommunikasiyalarını məhkəmə qərarı olmadan axtara bilirlər. Bununla belə, bu hədəflər bəzən amerikalılarla əlaqədə olur və rəsmi şəxslər, kommunikasiyalar bazasını şəxsi məlumatlar əsasında axtara bilirlər.

Müxalifətin arqumentləri:

• Jake Laperruque (Demokratiya və Texnologiya Mərkəzi): "Bu qanun layihəsi boş sözlərdən ibarətdir və heç bir islahat təklif etmir."
• Kia Hamadanchy (Amerika Vətəndaş Azadlıqları İttifaqı): "702-ci maddəyə əsasən amerikalıların məlumatlarının axtarılması üçün məhkəmə qərarı tələb olunmur. Bu isə əsas məsələyə toxunmur, çünki amerikalıların məlumatlarının toplanması qəsdən həyata keçirilmir, təsadüfən baş verir."
• Gene Schaerr (Məxfilik və Kəşfiyyat məsuliyyətləri Layihəsi): "Bu qanun layihəsi sadəcə göz boyamadır."

Bəzi deputatların dəstəyinə baxmayaraq...

Lakin qanun layihəsi bəzi deputatların dəstəyini qazandı. Məsələn, Rep. Warren Davidson, üçüncü tərəf məlumat brokerlərindən məlumat almağın qadağan edilməsi üçün təklif hazırlamış və 702-ci maddəyə əsasən amerikalıların məlumatlarının axtarılması üçün məhkəmə qərarı tələb edən qanun layihəsinin əsas həmmüəllifi olmuşdur. Davidson, sosial şəbəkədə paylaşdığı mesajda belə dedi:

"Bu islahatlar, amerikalıların məxfilik hüquqlarını qorumağa yönəlmişdir. Konqres bu qələbəni qeyd etməli və 702-ci maddəni yenidən təsdiq etməlidir. Daha sonra isə nəzarətsiz kəşfiyyat sistemini tədricən ləğv etməliyik."

Lakin bu təklif hələ də Respublikaçıların Azadlıq Fraksiyasının bir çox üzvlərinin dəstəyini qazana bilmədi. Demokratlardan isə çox az deputat Johnsonun planlarını dəstəkləyir. Məsələn, Rep. Ted Lieu, sosial şəbəkədə FBI direktoru Kash Patel-ə qarşı etimadsızlıq bəyanatı verdi.

Gələcəkdəki perspektivlər

30 aprel tarixli son tarixdən əvvəl yeni bir həll yolunun tapılması üçün Konqresdəki gərgin müzakirələr davam edir. Bu məsələdə tərəflərin mövqeyi kəskin fərqliliklər göstərir və yeni kompromislərin tapılması üçün vaxt daralır.