Praqa, 12 may – Dünyanın müxtəlif ölkələrindən gələn mütəxəssislər tərəfindən aparılan uzunmüddətli tədqiqatlardan sonra, çox vaxt PCOS olaraq bilinən polikistik yumurtalıq sindromu adı dəyişərək poliendokrin metabolik yumurtalıq sindromu (PMOS) olaraq qəbul edildi. Bu qərar, xəstəliyin bədənə çoxsaylı təsirlərini dəqiq əks etdirmək və diaqnozun təkmilləşdirilməsinə kömək etmək məqsədi daşıyır.
Xəstəlik haqqında qısa məlumat
PMOS — qadınlarda endokrin, metabolik və reproduktiv sistemləri əhatə edən mürəkkəb bir xəstəlikdir. Dünyada hər 8 qadından 1-i bu xəstəlikdən əziyyət çəkir. Xəstəliyin əvvəlki adı olan PCOS isə çox vaxt yumurtalıqlardakı kistlərlə əlaqələndirilirdi, halbuki hər xəstədə kist olmaya bilər.
Ad dəyişikliyinin səbəbləri
Mütəxəssislər, PCOS adının xəstəliyin təbiətini tam olaraq əks etdirmədiyini bildirirlər. Bu səbəbdən, xəstəliyin adını dəyişmək üçün 14 il ərzində 56 akademik, klinik və xəstə təşkilatları tərəfindən kampaniyalar aparılmışdır. Yeni ad, PMOS, xəstəliyin endokrin və metabolik sistemlərə təsirini vurğulayaraq, diaqnozun və müalicənin təkmilləşdirilməsinə kömək edəcək.
Niyə PCOS adı dəyişdi?
PCOS adı ilə bağlı əsas problemlərdən biri, xəstəliyin yumurtalıqlardakı kistlərlə əlaqələndirilməsi idi. Halbuki, hər xəstədə kist olmaya bilər və bu, diaqnozun qoyulmasını çətinləşdirirdi. Yeni ad, PMOS, xəstəliyin çoxsaylı orqan sistemlərinə təsirini dəqiq əks etdirmək məqsədi daşıyır.
"PCOS adı qadınlar üçün çaşdırıcı və səhv diaqnozlara səbəb olan bir termin idi. Bu ad, xəstəliyin yumurtalıqlardan çox daha geniş təsirlərini əks etdirmirdi. PMOS adı isə xəstəliyin metabolik və endokrin sistemlərə təsirini dəqiq göstərir və xəstələrin yaşadığı simptomları daha yaxşı təsvir edir."
Dr. Sherry Ross, qadın sağlamlığı üzrə mütəxəssis
Xəstəliyin yeni adı nəyi dəyişdirəcək?
- Daha dəqiq diaqnoz: Yeni ad, xəstəliyin çoxsaylı orqan sistemlərinə təsirini göstərdiyi üçün diaqnozun qoyulması asanlaşacaq.
- Müalicənin təkmilləşdirilməsi: Xəstəliyin metabolik və endokrin sistemlərə təsirini nəzərə alaraq, müalicə strategiyaları daha effektiv olacaq.
- Xəstələrin məlumatlılığı: Yeni ad, xəstələrin yaşadığı simptomları daha yaxşı başa düşmələrinə kömək edəcək.
Dünya üzrə mütəxəssislərin reaksiyası
Avropa Endokrinologiya Konqresində təqdim edilən və The Lancet jurnalında dərc olunan bu dəyişiklik, dünya üzrə mütəxəssislər tərəfindən dəstəklənmişdir. Xüsusilə, xəstəliyin metabolik və kardiovaskulyar risklərə təsirinin dəqiqləşdirilməsi, erkən müalicə imkanlarının artırılması üçün vacib hesab olunur.
"PMOS adı, klinisistlərə bu xəstəliyin sadəcə ginekologiya deyil, bütün bədənə təsir edən bir xəstəlik olduğunu göstərir. Bu, xəstəliyin təbiətini daha yaxşı başa düşməyə və müalicəni təkmilləşdirməyə kömək edəcək."
Dr. Steven Vasilev, ginekologiya üzrə mütəxəssis
Gələcəkdə nə gözlənilir?
Yeni adın qəbul edilməsi ilə xəstələrin diaqnozunun qoyulması, müalicəsinin təkmilləşdirilməsi və xəstəlik haqqında məlumatlılığın artırılması gözlənilir. Bu dəyişiklik, həmçinin, xəstələrin yaşadığı stigma və gecikmiş diaqnoz problemlərinin həllinə də kömək edəcək.