2026-cı il mayın 9-da Moskvanın Qırmızı meydanında keçirilən Qələbə Günü paradında Rusiyanın hərbi nümayişlərinin azaldılması və karton texnikaların istifadə edilməsi diqqəti çəkdi. Bu hadisələrdən əvvəl isə Rusiya prezidenti Vladimir Putinin ABŞ prezidenti Donald Trampdan Qələbə Günü üçün atəşkəs müzakirəsi istəməsi gündəmə gəldi.
Sovet dövründən gələn zarafat və müasir reallıq
1970-ci illərdə sovet hərbçiləri arasında yayılmış bir zarafat var idi: hərbi bazada tank sürücüsünə qara bazar satıcısı tankını satmaq üçün çox cazibədar təklif göndərir, lakin tankçı mayın 9-cu Qələbə Günü paradının yaxınlaşdığını səbəb göstərərək tərəddüd edir. Satıcı isə ona belə məsləhət görür ki, karton tank düzəldib paradda "brrr-brrr" səsi çıxara-çıxara gedə bilsin. Tankçı razılaşır. Parad günü gələndə isə o, meydanda yalnız karton tanklar və onların sürücülərinin "brrr-brrr" səsləri ilə qarşılaşır. Hətta pilotlar da karton təyyarələrlə və "vız-vız" səsləri ilə yürüş edirlər.
Bu zarafat bu dəfə 2026-cı ildə gerçəkləşdi. Rusiyanın müxtəlif şəhərlərindəki uşaq bağçalarından çıxan uşaqlar karton və plastik tanklar, təyyarələr və artilleriya qurğuları ilə paradda iştirak etdilər. Bu hadisələrdən sonra çoxları bu günü "utanc paradı", "zəiflik nümayişi" və ya "Qırmızı meydanda qarabasma" adlandırdı.
Putinin atəşkəs müraciəti və Zelenskinin kəskin cavabı
Paradın başlamasından əvvəl Vladimir Putin, Ukraynanın hərbi hədəflərinə qarşı qorxuya düşərək, ABŞ prezidenti Donald Trampdan Qələbə Günü üçün atəşkəs müzakirəsi aparmağı xahiş etdi. Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski isə bu fürsətdən istifadə edərək, Qələbə Günü paradının keçirilməsinə icazə verən fərman imzaladı. Bu fərmanla Zelenski həm də paradın keçirildiyi yerin – Moskvanın (Rusiya Federasiyası) – dəqiq koordinatlarını qeyd etdi, beləliklə, Ukrayna tərəfi bu ərazini hədəf almamağı öhdəsinə götürdü.
Zelenskinin bu addımı çoxları tərəfindən tərifləndi və beləcə, o, Putini daha da zəif vəziyyətə saldı. Ukraynanın ən yaxşı komediya ustalarından biri olan Yuri Veliçinin isə Putini təqib edərək, parad zamanı Putinin Lukoşenkoya tərəf çevrilib, Zelenskidən bədənin istirahəti üçün də icazə almasını gözlədiyini göstərən video paylaşdı.
Rusiya müharibə blogerlərinin reaksiyası
Zelenskinin bu addımı Rusiya müharibə tərəfdarı blogerlər tərəfindən böyük qəzəblə qarşılandı. Onların bir hissəsi Ukrayna prezidentini tənqid edərək, belə bir təhqiramiz əmrin Kiyevə qarşı hücum üçün əsas olduğunu bildirdilər. Digərləri isə Putini təhqir etməkdə ittiham edərək, onu "terpila" – daim zəiflik göstərən və təhqirə dözən insan – adlandırdılar.
Paradın nəticəsi: zəiflik və qorxu
Nəticədə, parad çox qısa müddətə – bir saatdan az – davam etdi. Putinin çıxışında isə Rusiyanın Ukraynadakı hərbi əməliyyatlarına dəstək verən NATO blokuna qarşı mübarizə aparıldığı qeyd edildi. Lakin paradda nümayiş olunan hərbi texnikanın çox hissəsi video vasitəsilə göstərildi, real nümunələr isə az sayda idi. Putinin çıxışı zamanı isə aydın oldu ki, o, həm hərbi, həm də siyasi cəhətdən zəif vəziyyətdədir.
"Putin paradda çox qorxulu və qorxmuş şəkildə göründü. Onun çıxışı isə daha çox qorxu və zəiflik hissi yaratdı. Bu, Rusiya üçün çox təhlükəli bir siqnaldır."
Nəticə
2026-cı il Qələbə Günü paradı Rusiya üçün böyük bir utanc mənbəyi oldu. Karton texnikalar, qısa müddətli çıxışlar və Putinin qorxmuş şəkildə təqdim edilməsi Rusiyanın hərbi və siyasi zəifliyini göstərdi. Ukraynanın isə bu hadisələrə qarşı kəskin və effektiv cavabı dünya ictimaiyyətinin diqqətini çəkdi.