Sosial mediada dərman reklamları: Təhlükəli tendensiya
Son tədqiqatlar göstərir ki, sosial mediada dərman reklamı edən influencerlar tez-tez yanıltıcı məlumatlar yayırlar. Bu tendensiya səhiyyə sistemində ciddi problemlərə səbəb ola bilər. JAMA Network Open jurnalında dərc olunan tədqiqatda influencerların dərmanlar haqqında məlumatların yayılmasında necə rol oynadığı araşdırılıb.
Tədqiqatın əsas nəticələri
Tədqiqatda aşağıdakı əsas nəticələr qeyd olunub:
- Sosial mediada dərman reklamı edən influencerlar tez-tez yanıltıcı məlumatlar paylaşırlar;
- İzləyicilər reklam məqsədini fərq etməyə çətinlik çəkirlər, xüsusən də bu məlumatlar şəxsi hekayələr şəklində təqdim olunanda;
- Mövcud tənzimləmə qaydaları sosial mediya dinamikalarına uyğun deyil və yenilənməyə ehtiyac var.
"Influencerlar dərmanlar haqqında məsləhətlərini paylaşırlar, lakin bu məsləhətlərdə maliyyə maraqları və ya tibbi ekspertiza olmaya bilər. Mövcud qaydalar sosial mediya reallığına uyğun deyil." — Raffael Heiss, PhD, Management Center Innsbruck (MCI) professoru
‘Xəstə influencerlar’ və dərman məlumatlarının təhlükəsi
Dərman şirkətləri artıq ‘xəstə influencerlar’la əməkdaşlıq edir. Bu influencerlar şəxsi hekayələrini paylaşaraq böyük izləyici kütləsinə təsir göstərirlər. Lakin belə əməkdaşlıqlar yanıltıcı məlumatların yayılmasına səbəb ola bilər və dərmanların səhv istifadəsinə gətirib çıxara bilər.
Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, bu cür reklamlar xüsusilə səhiyyə işçiləri tərəfindən edildikdə daha təhlükəlidir. Kanwar Kelley, MD, bu mövzuda fikirlərini belə ifadə edib:
"Sosial mediada dərman reklamı edən influencerlar klinik məsləhətlərlə trendləri qarışdırırlar. Bu məzmunu adi reklam kimi qəbul etmək çətindir, çünki izləyicilər buna peşəkar məsləhət kimi baxırlar."
Tənzimləmənin zəifliyi və ictimai sağlamlıq riski
İnfluencerlar tərəfindən dərman reklamları ictimai sağlamlıq üçün ciddi risk yaradır. Bu reklamlar dərmanlara olan tələbatı artıraraq onların səhv istifadəsinə səbəb ola bilər.
Raffael Heiss qeyd edir ki, influencerlar tərəfindən verilən dəstək faydalı ola bilsə də, izləyicilərin reklam məqsədini fərq etməsini çətinləşdirir:
"‘Parasosial’ əlaqələr insanların reklam məqsədini fərq etmələrini çətinləşdirir və onları bu məsləhətləri peşəkar məsləhət kimi qəbul etməyə meylləndirir."
Nəticə: Tənzimləmənin dəyişməsi lazımdır
Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, mövcud tənzimləmə qaydaları yenilənməli və standartlaşdırılmış məlumatların açıqlanması tələb olunmalıdır. Bu, istifadəçiləri yanıltıcı məlumatlardan qorumaq üçün vacibdir.