Tramp İranla bağlı danışıqların uğursuzluğunu gizlicə etiraf etdi

ABŞ prezidenti Donald Tramp İranla bağlı danışıqların uğursuzluğunu gizlicə etiraf etdi. Rəsmi şəxslərin məlumatına görə, Tramp İranla bağlı mübarizəni uzatmaq qərarına gəlib və bu müddətdə İranın iqtisadi təzyiqi artacaq.

Bu qərar, “The Wall Street Journal” qəzetinə istinadən bildirilir. Rəsmi şəxslərdən alınan məlumata görə, Tramp İranla bağlı digər seçənəkləri də nəzərdən keçirib — o cümlədən, İranla bağlı zorakılığı yenidən başlatmaq və ya münaqişədən tamamilə çəkilmək. Lakin nəticədə, iqtisadi təzyiqin davam etdirilməsi qərarı qəbul olunub.

Trampın bu qərarı onun son sosial media paylaşımlarında da öz əksini tapıb. ABŞ prezidenti İranın nüvə proqramından imtina etmədiyi təqdirdə müharibənin davam etdiriləcəyini vurğulayıb. Həftənin əvvəllərində Tramp Truth Social platformasında İranın liderliyini tənqid edən və nüvə məsələsində razılaşmaya gəlmədiyini bildirən bir paylaşım edib. Paylaşımda Trampın AI tərəfindən yaradılmış şəkli də yer alıb — şəkildə Tramp smokinq geyinmiş və əlində avtomat silahla İranın partladılmış mənzərəsi fonunda göstərilib.

Trampın digər bir paylaşımında isə Almaniya kansleri Fridrix Merzə qarşı çıxış edib. Tramp bildirib ki, İranla bağlı qəbul etdiyi qərarlar digər ölkələrin və prezidentlərin çoxdan qəbul etməli olduğu addımlardır.

Nüvə proqramı və iqtisadi təzyiq

Tramp İranın nüvə proqramını dayandırması üçün iqtisadi təzyiqin artırılmasını planlayır. Lakin İranın nüvə proqramının cari vəziyyəti hələ də qaranlıq qalmaqda davam edir.

Müharibədən əvvəl — bu müharibə heç vaxt Konqres tərəfindən təsdiqlənməmişdi — Tramp İranın nüvə obyektlərinə zərbələr endirib. 22 iyun tarixində Fordo, Natanz və İsfahan şəhərlərində yerləşən nüvə obyektlərinə hava zərbələri həyata keçirilib. O vaxtlar Tramp administrasiyası bu zərbələrin İranın nüvə proqramını illərlə geri çəkdiyini iddia edib.

Müharibənin nəticələri

Müharibənin başlamasından bəri ABŞ və İsrail İranın mülki infrastrukturunu məhv edib və minlərlə mülki şəxsin ölümünə səbəb olub. Eyni zamanda, İranla bağlı müharibənin nəticələri iqtisadi cəhətdən də ciddi problemlərə səbəb olub. İranla bağlı davam edən blokada, xüsusən də Hormuz boğazının blokadası, dünya energetika bazarında böyük problemlərə səbəb olub. Bu blokada Orta Şərqin neft ticarətinin əsas yollarından birini kəsib və nəticədə neftin qiyməti qalxıb.

ABŞ-də isə neft və qaz çatışmazlığı nəqliyyat xərclərinin artmasına səbəb olub. Bu da bazarın demək olar ki, bütün məhsullarının qiymətinin qalxmasına səbəb olub. Hazırda, AAA analizinə görə, benzinin bir qalonunun orta qiyməti 4.22 dollardan çoxdur. Kaliforniya ştatının San-Fransisko, Napa və San-Xose kimi ərazilərində isə benzinin qiyməti 6 dollardan da çoxdur.

ABŞ-nin keçmiş Milli Əks-Terrorizm Mərkəzinin direktoru Co Kent müharibəyə qarşı çıxış edərək, istefa vermişdi. Kent bildirib ki, İran ABŞ üçün təcili təhlükə yaratmır və müharibənin başlanmasının səbəbi İsrail və onun güclü Amerika lobbisinin təzyiqidir.