Trumpdan İranla bağlı optimist bəyanatlar
ABŞ prezidenti Donald Trump, ölkəsinin İranla son 24 saatda keçirilən danışıqlar haqqında müsbət nəticələr əldə etdiyini və yaxın günlərdə müqavilənin imzalanması üçün şəraitin olduğunu bildirdi.
Müqavilənin gedişatı
Ağ Ev mənbələrinə görə, İran hökuməti müharibəni dayandırmağa və detallı nüvə danışıqları üçün əsas təşkil edən bir səhifəlik memorandumuna (MOU) cavabını hələ təqdim etməyib. İran tərəfinin cavabı 24-48 saat ərzində gözlənilir.
ABŞ mənbələri, Tehranın cavabının gecikməsinin səbəbini, hər bir mesajın gizlənən Ali Lider Əli Xameneiyə çatdırılması ilə əlaqələndirir. Xameneinin təhlükəsizlik səbəblərinə görə gizlənməsi danışıqları yavaşladır.
Müqavilənin əsas şərtləri
Hazırlanmış 14 maddədən ibarət memorandumda aşağıdakı əsaslar nəzərdə tutulur:
- İranın nüvə zənginləşdirməsini dayandırması;
- ABŞ-nin İran üzərinə qoyduğu sanksiyaların ləğvi;
- Dondurulmuş İran vəsaitlərinin sərbəst buraxılması;
- Hər iki tərəfin Hörmüz boğazından keçidə qoyduğu məhdudiyyətlərin aradan qaldırılması.
Trumpun bəyanatları
Trump, Ağ Evdəki çıxışında İran tərəfinin müqaviləyə çox meyilli olduğunu bildirdi: "Biz müqavilə bağlamaq istəyən insanlarla danışırıq. Onlar razılaşacaqlar, əgər razılaşmazlarsa, tezliklə razılaşacaqlar."
O, həmçinin bir həftə ərzində müqavilənin imzalanması ehtimalından da danışdı. Lakin sonradan verdiyi müsahibədə heç bir tarix müəyyənləşdirməyib.
İsrailin mövqeyi
İsrail baş naziri Binyamin Netanyahu da Trumpla birgə koordinasiya haqqında məlumat verərək, "Bizim əsas məqsədimiz İranın nüvə zənginləşdirmə qabiliyyətinin tamamilə ləğv edilməsidir" dedi. O, həmçinin İsrail ordusunun (IDF) hərbi əməliyyatlara hazır vəziyyətdə olduğunu bildirdi.
Mümkün nəticələr
ABŞ mənbələri, müqavilənin imzalanmaması halında Trumpun yenidən hərbi əməliyyatlara başlamaq ehtimalından danışır. Trump, "Əgər razılaşmazlarsa, bombardman başlayacaq. Bu dəfə əvvəlkindən daha güclü və intensiv olacaq" ifadələrini istifadə edib.
Müqavilənin imzalanması üçün son tarix isə Trumpun Çin səfərinin bitməsinə təsadüf edir. Əgər həmin vaxtadək müqavilə imzalanmazsa, prezident yenidən hərbi seçimi nəzərdən keçirə bilər.