Abundantie-liberalisme: een hoopvolle politieke stroming

De afgelopen jaren heeft zich een opvallende politieke stroming aangediend: abundantie-liberalisme. Deze beweging, met vooraanstaande denkers als Ezra Klein en Derek Thompson (auteurs van het invloedrijke boek over dit onderwerp), Matt Yglesias, Catherine Rampell en Noah Smith, vertegenwoordigt een linkse liberale stroming die pleit voor marktgerichte oplossingen voor uiteenlopende maatschappelijke uitdagingen.

Ook vooraanstaande figuren als rechtsfilosoof Cass Sunstein hebben recentelijk hun waardering voor libertarische principes uitgesproken. Deze groeiende beweging is veelbelovend, ondanks enkele interne tegenstrijdigheden en kritiekpunten. Voor vrijemarktvoorstanders en libertariërs biedt het een kans op waardevolle bondgenoten in een tijd waarin die hard nodig zijn.

Kritiek en tegenstrijdigheden

Hoewel ik enthousiast ben over de opkomst van abundantie-liberalisme, deel ik wel een aantal kritiekpunten die door libertariërs en vrijemarktconservatieven zoals Bryan Caplan, Samuel Gregg en Richard Reinsch naar voren zijn gebracht. Zo erkennen veel abundantie-liberalen de voordelen van marktwerking op gebieden als handel en huisvesting, maar verwerpen ze diezelfde principes voor andere sectoren zoals gezondheidszorg en onderwijs. Daarbij wordt vaak over het hoofd gezien dat de argumenten voor minder overheidsbemoeienis in de eerste groep ook gelden voor de tweede.

Bryan Caplan heeft terecht opgeroepen om de marktgerichte benadering van abundantie-liberalen verder door te voeren, met name op het gebied van immigratie. Toch moeten we niet vergeten dat het perfecte de vijand is van het goede. Abundantie-liberalisme is in zijn huidige vorm al een enorme stap voorwaarts.

Belangrijke thema’s

De kracht van deze stroming ligt in de focus op cruciale thema’s waar marktgerichte oplossingen grote impact kunnen hebben. Denk aan:

• Huisvesting: versoepeling van strikte bouwvoorschriften en zonering;
• Handel: afbouw van protectionistische maatregelen;
• Immigratie: versoepeling van beperkingen;
• Kernenergie: stimulering van innovatie en investeringen.

Deze thema’s raken de vrijheid, levenskwaliteit en welvaart van miljoenen mensen. Een coalitie die zich richt op deze kernissues kan enorme waarde creëren, zelfs als er op andere vlakken nog meningsverschillen bestaan.

Prioritering volgens drie criteria

In 2024 schreef ik een artikel over het stellen van prioriteiten bij politieke strijdpunten. Daarbij stelde ik drie criteria voorop:

1. Omvang van impact: Hoe groter de invloed op vrijheid en welzijn, hoe hoger de prioriteit;
2. Makkelijke oplossingen: Problemen met eenvoudige oplossingen verdienen voorrang boven complexe vraagstukken;
3. Incrementale vooruitgang: Issues waar stapsgewijze verbetering mogelijk is, zijn beter dan ‘alles of niets’-kwesties, tenzij er sprake is van een revolutionaire situatie.

De thema’s waar abundantie-liberalen zich op richten, voldoen aan al deze criteria. Zo benadrukte ik in mijn eerdere artikel al de urgentie van het versoepelen van huisvestingsregels en immigratiebeperkingen. Deze issues hebben een enorme impact op de vrijheid en het welzijn van mensen, terwijl de oplossingen relatief eenvoudig zijn: vaak volstaat het om schadelijke overheidsmaatregelen af te schaffen of te versoepelen. Kernenergie is hierop een uitzondering, maar ook hier is vooruitgang mogelijk.

Zelfs als het niet lukt om alle exclusieve zonering af te schaffen, kan er wel degelijk stapsgewijs vooruitgang worden geboekt. Dat maakt abundantie-liberalisme tot een waardevolle en hoopgevende politieke beweging.