De wonderlijke kea-parrot die met een gebroken snavel de baas blijft

Een kea-parrot genaamd Bruce heeft wetenschappers wereldwijd verbaasd door ondanks een ernstige handicap toch de alfa van zijn groep te blijven. Bruce verloor ongeveer twaalf jaar geleden de bovenste helft van zijn snavel, maar dat weerhield hem er niet van om de onbetwiste leider te worden van zijn 'circus' – de term voor een groep kea’s in het Willowbank Wildlife Reserve in Nieuw-Zeeland.

Zijn succes heeft geleid tot een fascinerende vraag in een wetenschappelijk artikel: Hoe wint Bruce elke strijd en blijft hij stressvrij ondanks zijn handicap? Het antwoord ligt in zijn innovatieve 'beak jousting'-techniek.

Beak jousting: de sleutel tot dominantie

Onderzoekers onder leiding van Alexander Grabham van de Universiteit van Canterbury analyseerden Bruce’s gedrag en ontdekten dat hij zijn onderkaak strategisch inzet om rivalen te verslaan. Zijn techniek combineert korte, krachtige stoten op korte afstand met snelle uitvallen op afstand, waarbij hij soms zelfs zijn evenwicht verliest door de kracht van de beweging.

"Bruce gebruikte zijn blootliggende onderkaak om te stoten, zowel op korte afstand met een uitgestrekte nek als op afstand met een sprint of sprong, waarbij hij voorover viel door de kracht van de beweging," aldus de onderzoekers. "Hij heeft zijn handicap omgezet in een wapen door gedragsinnovatie: beak jousting is een gedrag dat niet eerder bij kea’s is waargenomen en richt zich op een breder scala aan lichaamsdelen."

Sociale privileges van de alfa

Bruce’s dominantie brengt aanzienlijke voordelen met zich mee. Andere vogels geven hem voorrang bij voedselbronnen, waardoor hij ongestoord kan eten. Daarnaast is hij de enige mannetjes die wordt verzorgd door andere mannetjes – een fenomeen genaamd allopreening – in plaats van door vrouwtjes. Zijn ondergeschikten, Taz, Megatron, Joker en Neo, verzorgen hem regelmatig.

"Dit toont aan dat allopreening ook binnen de hiërarchie voorkomt: het was exclusief voor de alfa en nam toe naarmate de dominantie afnam," leggen de onderzoekers uit. "De laagstgeplaatste mannetjes, zoals Taz, verrichten de meeste verzorging. Dit is waarschijnlijk een belangrijke factor waarom Bruce de laagste stressniveaus vertoont: allopreening wordt geassocieerd met lagere glucocorticosteroïden."

In de meeste diersoorten hebben alfa-mannetjes juist hogere stressniveaus dan hun ondergeschikten. Bruce heeft echter een manier gevonden om ontspannen aan de top te blijven.

Een unieke leider in het dierenrijk

Dit is niet de eerste keer dat Bruce wetenschappelijke aandacht trekt. Zijn verhaal benadrukt hoe dieren zich aanpassen aan fysieke uitdagingen en sociale dynamieken benutten om dominant te blijven. Zijn geval werpt ook licht op de complexiteit van gedragsinnovatie in het wild.

Bron: Grabham, A.A. et al. (2023). "A disabled kea parrot is the alpha male of his circus." Current Biology.